Bosbaden: hoe een Japanse traditie om meer tijd in het bos door te brengen kan helpen gezondheid en geluk te vinden

Ik weet niet hoe het met u is gesteld, maar elke keer dat september aanbreekt, word ik getroffen door een melancholisch gevoel omdat het tijd is afscheid te nemen van de zomer. Hoewel sommige zomerdagen ondraaglijk heet kunnen zijn, is het ook de tijd van schijnbaar eindeloze warme en zonovergoten avonden. Ik hoop dat u in staat was om zoveel genezende zonnestralen op te nemen als mogelijk was om zo voldoende vitamine D in het lichaam op te slaan om zo de komende winter door te komen.

Voor velen van ons is niet de zomer maar de herfst hun favoriete tijd van het jaar. Terwijl we in de zomer bijna automatisch aangetrokken worden door het strand of juist de de bergen, lijken we in de herfst te hunkeren naar het bos.
Op de een of andere manier voelen we ons ook beter als we in de buurt van bomen zijn. Dit verbeterde gevoel van welzijn zit niet alleen tussen de oren, maar is ook wetenschappelijk bewezen gezondmakend.

De eerste keer dat ik ooit over 'bosbaden' hoorde, was kort nadat ik me had geabonneerd op MedCram, een medisch onderwijskanaal op YouTube dat al 2 jaar op COVID gericht is. In één aflevering somde dr. Seheult verschillende beschermende methoden op die we kunnen gebruiken om gezond te blijven. Een van zijn tips was om niet alleen buiten te sporten, maar ook om tijd in het bos door te brengen, rustig te zitten en de natuurlijke geur te ruiken die in de lucht vrijkwam. Een activiteit waarvoor de naam 'bosbaden' was bedacht, een directe vertaling van een Japanse gewoonte met dezelfde naam.

Zijn lezing is hier te bekijken "Coronavirus Pandemic Update 56: What is “Forest Bathing” & Can It Boost Immunity Against Viruses?" en gepubliceerd op 15 april 2020.

"Een reeks gezamenlijke onderzoeken van de Stanford University School of Medicine en verschillende medische scholen en instellingen in Japan hebben aangetoond dat blootstelling aan "fytonciden" die door bomen en planten worden afgegeven, de immuniteit kan verhogen door onder andere de hoeveelheid natuurlijke killercellen en de activiteit te vergroten.

Dr. Seheult illustreert hoe deze onderzoeken werden uitgevoerd, aangezien blootstelling aan bossen (bosbaden) kan vallen in de categorie van aanvullende dingen die we kunnen doen (en die geen schade aanrichten) om mogelijk virale infecties zoals COVID-19 te helpen voorkomen."

links naar de onderzoeken in chronologische volgorde: 2007, 2008, 2009

Maar in plaats van diepgaand over die studies te praten, wil ik graag vertellen over het hoe en waarom van bosbaden door u kennis te laten maken met Qing Li die schreef: "Forest Bathing: how trees can help you find health and happiness".

We weten allemaal hoe goed we ons in de natuur voelen. We kennen het al eeuwen. De geluiden van het bos, de geur van de bomen, het zonlicht dat door de bladeren speelt, de frisse, schone lucht - deze dingen geven ons een gevoel van comfort. Ze verlichten onze stress en zorgen, helpen ons te ontspannen en helderder te denken. In de natuur zijn kan ons humeur herstellen, ons onze energie en vitaliteit teruggeven, ons verfrissen en verjongen.

Maar wat is nu precies dit gevoel dat zo moeilijk onder woorden te brengen is? Ik ben een wetenschapper, geen dichter. En ik doe al jaren onderzoek naar de wetenschap achter dat gevoel.

In Japan beoefenen we iets dat bosbaden of shinrin-yoku wordt genoemd. Shinrin betekent in het Japans 'bos' en yoku betekent 'bad'. Shinrin-yoku betekent dus baden in de bosatmosfeer, of het bos in ons opnemen met onze zintuigen.

Dit is niet sporten, wandelen of joggen. Het is gewoon in de natuur zijn, ons ermee verbinden via onze zintuigen van zien, horen, proeven, ruiken en voelen. Shinrin-yoku is als een brug. Door onze zintuigen te openen, overbrugt het de kloof tussen ons en de natuurlijke wereld.

Nooit waren we zo ver verwijderd van de versmelting met de natuurlijke wereld en zo gescheiden van de natuur. In 2050 zal naar verwachting 66% van de wereldbevolking in steden wonen. Volgens een studie gesponsord door de Environmental Protection Agency, brengt de gemiddelde Amerikaan 93% van zijn of haar tijd binnenshuis door.

Maar het goede nieuws is dat zelfs een korte tijd in de natuur een impact kan hebben op onze gezondheid. Een bosbad van twee uur helpt je om los te komen van de technologie en te vertragen. Het zal je in het huidige moment brengen en je ontstressen en ontspannen. Talloze onderzoeken die ik heb uitgevoerd, hebben aangetoond dat shinrin-yoku echte gezondheidsvoordelen heeft.

Hoe werkt dat, een bosbad nemen?

Zoek eerst een rustig plekje. Zorg ervoor dat je je telefoon en camera hebt achtergelaten. Je gaat doelloos en langzaam lopen. Je hebt geen apparaten nodig. Laat je lichaam je gids zijn. Luister naar waar het je heen wil brengen. Volg je neus. En neem je tijd. Het is niet erg als je nergens komt. Je gaat nergens heen. Je geniet van de geluiden, geuren en bezienswaardigheden van de natuur en laat het bos binnen.

De sleutel tot het ontsluiten van de kracht van het bos ligt in de vijf zintuigen. Laat de natuur binnen via je oren, ogen, neus, mond, handen en voeten. Luister naar de vogels die zingen en de wind die ruist in de bladeren van de bomen. Kijk naar het verschillende groen van de bomen en het zonlicht dat door de takken filtert. Ruik de geur van het bos en adem de natuurlijke aromatherapie van fytonciden in.

"....wanneer mensen in de natuur zijn, inhaleren ze aromatische verbindingen van planten die fytonciden worden genoemd. Deze kunnen hun aantal natuurlijke killercellen verhogen, een type witte bloedcel die het immuunsysteem ondersteunt en is gekoppeld aan een lager risico op kanker Er wordt ook aangenomen dat deze cellen belangrijk zijn bij het bestrijden van infecties en ontstekingen, een veelvoorkomende marker van ziekte.

In één onderzoek ontdekten onderzoekers dat mensen die twee dagen achter elkaar een lange wandeling door een bos maakten, hun natuurlijke killercellen met 50% verhoogden en de activiteit van deze cellen met 56%. Die activiteitsniveaus bleven ook 23% hoger dan normaal in de maand na die wandelingen."

Proef de frisse boslucht terwijl je diep ademhaalt. Leg je handen op de stam van een boom. Dompel je vingers of tenen in een stroompje. Ga op de grond liggen. Drink de smaak van het bos en laat je gevoel van vreugde en kalmte los. Dit is je zesde zintuig, een gemoedstoestand. Nu ben je verbonden met de natuur. Je bent de brug naar geluk overgestoken.

Als het gaat om het vinden van rust en ontspanning, is er geen one-size-fits-all oplossing - het verschilt van persoon tot persoon. Het is belangrijk om een ​​plek te vinden die bij je past. Als je van de geur van vochtige grond houdt, zal je het meest ontspannen zijn waar het natuurlijke landschap het biedt. Dan zullen de effecten van het bos krachtiger zijn. Misschien heb je een plek op het platteland die je doet denken aan je kindertijd of aan gelukkige tijden in het verleden. Deze plaatsen zullen speciaal voor je zijn en de band met deze plekken zal het sterkste zijn.

Als je de hele week druk op je werk bent geweest, kan het moeilijk zijn om te vertragen. Je hebt misschien zoveel gehaast dat je niet meer weet hoe je stil moet staan. Wandelen met een gids die een getrainde bostherapeut is, kan je helpen je meer op je gemak te voelen en de juiste omgeving te vinden die bij je behoeften past. In een van mijn favoriete bossen, Iinan Furusato-no-Mori, omvat het bostherapieprogramma begeleide wandelingen. Artsen zijn aanwezig om algemene gezondheidsbeoordelingen te geven. Bij aankomst krijgt u een fysieke gezondheidscheck en een psychologische vragenlijst. De therapeut werkt vervolgens het beste loopplan voor u uit.

Maar het is net zo gemakkelijk om zonder gids in het bos te baden. En er zijn veel verschillende activiteiten die je kunt doen in het bos die je zullen helpen om te ontspannen en contact te maken met de natuur. Hier zijn enkele dingen die mensen doen: boswandelingen, yoga, eten in het bos, warmwaterbrontherapie, T’ai chi, meditatie, ademhalingsoefeningen, aromatherapie, kunstlessen en aardewerk, nordic walking en plantenobservatie. Het maakt niet uit hoe fit – of ongeschikt – je bent. Shinrin-yoku is geschikt voor elk fitnessniveau.

Je kunt overal ter wereld in het bos baden - overal waar bomen zijn; bij warm weer of bij kou; bij regen, zonneschijn of sneeuw. Je hebt niet eens een bos nodig. Als je eenmaal hebt geleerd hoe je het moet doen, kun je shinrin-yoku overal doen - in een nabijgelegen park of in je tuin. Zoek een plek met bomen, en daar ga je!

Je hebt na dit verhaal misschien gedacht dat het beoefenen van bosbaden een oude Japanse traditie is. Het tegendeel is waar!

Herkomst van bosbaden (shinrin-yoku) in Japan.

Japan, de eilandnatie in het verre oosten, heeft een unieke cultuur die de tand des tijds heeft doorstaan. Het is ook een land dat een voortrekkersrol heeft gespeeld op het gebied van technologische acceptatie en vooruitgang en wordt gerekend tot de meest ontwikkelde landen ter wereld. En toch is deze vooruitgang en ontwikkeling niet verstoken van uitdagingen.

Japan staat bekend om een ​​van de meest veeleisende werkomgevingen ter wereld. In feite hebben ze zelfs een specifieke term bedacht voor dood door overwerk (Karoshi). De prestatiedruk is zo hoog, dat er heel weinig tijd over is voor een leven buiten het werk of studie om . Een interessant gevolg van deze cultuur is het feit dat de huwelijkscijfers in Japan de afgelopen 30 jaar drastisch zijn gedaald.

In de sterk verstedelijkte omgeving van Japan is sprake van een hyperdigitale cultuur en een eigenaardige obsessie met technologie. In het internettijdperk brengen veel Japanners meer tijd online door en hebben ze minder sociale interacties. Het leidt tot hogere incidenten van angst en stress. Depressie en eenzaamheid nemen ook toe.

Het land ligt ook op een seismische breuklijn en is vatbaar voor verwoestende aardbevingen en tsunami's, zodat de Japanners een onevenredig groot aantal trauma's hebben opgelopen.

Gelukkig is meer dan 70% van Japan nog steeds bedekt met bossen. Het Japanse ministerie van Landbouw, Bosbouw en Visserij kwam begin jaren tachtig met het idee van shinrin yoku. Shinrin yoku staat voor een bosbad, of genieten van de bossfeer om te ontspannen. Vanwege de meedogenloze Japanse werkcultuur was het stressniveau van Japanse werknemers toen al hoogtij en zag de bosbouwafdeling een prachtige mogelijkheid die de stressniveaus van mensen ten goede zou komen en de vraag naar bosbedekking die de bosbouwafdeling nodig had, zou vergroten. En zo werd shinrin yoku oftewel 'bosbaden' geboren. De Japanners, die onder de stress van het competitieve grootstedelijke leven stonden, werden naar de helende atmosfeer van de bossen gelokt om deel te nemen aan verschillende ontspannende activiteiten .

Zen in het bos

Er valt iets te zeggen over de centrale rol die het zenboeddhisme in Japan speelt. Zenboeddhisme moedigt de beoefenaar aan om te leren zijn verstrooide geest te verzamelen en zijn aandacht te stabiliseren, zodat het gemakkelijker kan zijn om dingen duidelijker en met een nieuw perspectief te zien. Wanneer er ruimte ontstaat tussen onze ervaringen en hoe we op deze ervaringen reageren, zijn we in staat om met meer wijsheid en zorg te reageren.

Terwijl traditioneel boeddhistische monniken in India, China en later in Japan lange afstanden aflegden om in de natuur te mediteren, is in de afgelopen decennia het idee van het creëren van een hoofdruimte in de psychologie bekend geworden als herstel. Blijkbaar begint ons herstel van stress binnen enkele minuten na het betreden van een groene ruimte. Wanneer het fysieke lichaam tot rust is gekomen – bloeddruk stabiliseert, stresshormonen in ons bloed nemen af, spierspanning neemt af – treden ook de mentale gezondheidsvoordelen op. We gaan helderder denken, ons gevoel van vitaliteit neemt toe en onze stemming begint te verbeteren . De stedeling kan nu opgelucht ademhalen, aangezien de tijd die in de natuur nodig is, is teruggebracht tot slechts 20 minuten per dag om onze geestelijke gezondheid te beheersen.

De simpele handeling van zitten en je concentreren op je ademhaling kan behoorlijk moeilijk zijn als je niet in de juiste gemoedstoestand bent. Je gedachten onder controle houden of je aandacht bij een bepaald object houden is een zeer uitdagende taak voor beginners. Een groot aantal mensen geeft de meditatie op vanwege een frustrerende ervaring bij hun eerste pogingen. Daarom wordt de rol van een goede leraar zo belangrijk in deze reis van het leren van mindfulness en meditatie.

Wanneer je echter wordt ondergedompeld in een bosbad, wordt het gemakkelijker om een ​​vredige gemoedstoestand te bereiken. Door aandacht te schenken aan onze zintuigen en bewust door het bos te bewegen, kunnen we niet alleen alle voordelen van meditatie voor onze geest krijgen, maar ook onze immuniteit versterken en een goede gezondheid voor ons lichaam creëren. Het is omdat we worden geleid door de grootste leraar van allemaal -  Moeder Natuur.

Voordelen van bosbadmeditatie

• Leer ongewenste gedachten uit te schakelen
• Voel je minder boos, angstig en verdrietig
• Vergroot je eigenwaarde en zelfvertrouwen
• Overwin angst, zelftwijfel en een wankelende geest
• Vermijd stress en burn-out
• Beter slapen en rusten
• Versterk het vermogen om hunkeren te beheersen, geef verslavingen op
• Vind vrede en geluk in het huidige moment
• Bouw empathie op. Verbeter relaties
• Vind antwoorden op belangrijke vragen en beslissingen

Bosbadoefening

U kunt in elke veilige natuurruimte een bosbad nemen. De belangrijkste principes zijn om in stilte te gaan en langzaam te gaan. Gebruik je zintuigen om dingen in de natuur te vinden die je rust en geluk brengen. Door middel van natuurverbindingsactiviteiten en zintuiglijke oefeningen, kunt u uw stemming en energieniveau veranderen, wat een groot aantal voordelen oplevert. De aanbevolen tijd voor bosbaden is minimaal 2 uur per week.

Stadia van een bos'brein'

Let op: beginners en jonge kinderen kunnen het beste met eenvoudige activiteiten beginnen, die gericht zijn op objecten in de natuur om hen heen om zo te leren de aandacht vast te houden en te vertragen. Door onze aandacht te sturen en te beheersen, trainen we om de richting van onze gedachten en gevoelens te beheersen.

Bewustzijn: Als we eenmaal in staat zijn om een ​​rustiger gemoedstoestand te bereiken, kunnen we ons bewustzijn vergroten. In de diepten van het bos kan men de cyclus van transformaties voelen die al het leven doormaakt. Dingen die we waren. Dingen die we nog moeten worden. Net als een zaadje in de grond. Als een kind in de baarmoeder. Door ons bewustzijn te vergroten, groeit onze verbinding met al het leven.

Antwoorden: Onze geest krijgt een welverdiende rust zodat hij zich met hernieuwde energie kan inzetten en tot verrassend creatieve oplossingen kan komen. Het begint de juiste vragen te stellen in plaats van simpelweg naar antwoorden te zoeken. Het bos biedt het licht om nieuwe inzichten en leren aan te wakkeren die ons een dieper begrip van het leven kunnen geven. Het is het begin van een reis naar zelfontdekking.

Niet iedereen heeft toegang tot een bos in zijn achtertuin. In feite zullen de meeste mensen die in steden wonen en werken behoorlijk wat moeten reizen om dicht bij de bossen te komen. Maar de natuur is overal om ons heen. U kunt overwegen om in een stadspark bij u in de buurt te gaan zwemmen en de op zintuigen gebaseerde oefeningen uit te proberen.

Voor mensen die niet in staat zijn om de stadsparken in te gaan, of vanwege een handicap beperkt zijn, kunnen de op zintuigen gebaseerde natuurtherapie-activiteiten zelfs in de beslotenheid van hun huis worden uitgevoerd. Haal elementen van de natuur gewoon naar binnen. Je kunt je creativiteit gebruiken om de verbinding met de natuur op te bouwen, zelfs in een gesloten behuizing.

Bosbaden werkt het beste als een vorm van preventie en als een manier om een ​​gezonde geest en lichaam te behouden. Het is geen vervanging voor medisch advies of counseling voor ernstig zieken. Onder een getrainde therapeut kan bostherapie echter een belangrijk onderdeel zijn van hun behandeling en herstel. Veel mensen blijven terugkomen na een eenmalige “blootstelling”.

Bosbaden heeft positieve resultaten opgeleverd in alle leeftijdsgroepen - van kinderen tot ouderen. Het is uiterst nuttig voor zowel ouders als werkende professionals. Als welzijnsprogramma van het bedrijf kan baden in het bos worden gebruikt voor recreatie van werknemers, training van nieuwe werknemers en beheer van geestelijke gezondheid. Echter, zoals Prof. Dr. Iwao Uehara opmerkt, werkt het misschien niet voor mensen die zich ongemakkelijk voelen in de buitenomgeving.

Onze geestelijke gezondheid is een zeer kostbaar geschenk. Voor de meeste mensen wordt de echte waarde van onze geest pas duidelijk als dingen uit elkaar vallen. Zodra een persoon wordt getroffen door een geestelijk gezondheidsprobleem, kan de weg naar herstel veel tijd, moeite en geld kosten. Het vinden van de juiste hulp en begeleiding is niet eenvoudig en bovendien rust er nog veel sociaal stigma op psychische stoornissen.

Een groot deel van de menselijke evolutie heeft in de natuur plaatsgevonden. Verbinding met de natuur is inherent aan ons gedrag en is vastgelegd in onze genetische code. Het is pas in de afgelopen 200 jaar dat we onze interactie met de buitenlucht hebben verminderd. Teruggaan naar de natuur kan ons in een verhoogde staat van zintuiglijk bewustzijn en een gevoel van alerte rust brengen. Het is verwant aan een gevoel van thuiskomen en geeft spontaan aanleiding tot vrede en geluk.

Het verhaal van Japan leert ons dat materiële rijkdom en economische vooruitgang niet genoeg zijn om een ​​gezond en gelukkig leven te creëren. Om gezondheid en geluk te creëren, moet men ze voorrang geven boven materialistische bezigheden en actief werken aan het bereiken van een evenwichtig leven. En dit hele proces van vormgeven aan een mooi leven, begint bij het luisteren naar je gemoedstoestand. De staat van je geest bepaalt immers de staat van je leven.

Voel je je geïnspireerd? 

De praktijk van begeleid bosbaden is niet alleen overgewaaid naar Noord-Amerika, maar ook naar Europa. U zult waarschijnlijk ook in uw land een bosbadgist kunnen vinden.

Duitsland: https://www.waldbaden-ries.de/waldbaden/ 
België: https://www.bosbadenvlaanderen.com/ 
Nederland: https://forestbathingnederland.nl

Als je het gewoon zelf wilt ervaren is het misschien leuk te weten dat elke 2e zaterdag van september internationale 'Bosbaddag' wordt gevierd. De eerstvolgende is zaterdag 10 september 2022.