Your city
Categories
 +31 (0)6 5107 9358
0Mandje
Yvana van den Hork  •  13-10-2019

Waarom zijn multivitamines belangrijk voor de gezondheid? Voorkomen is beter dan genezen!

Waarom zijn multivitamines belangrijk voor de gezondheid? Voorkomen is beter dan genezen!

Waarom zijn multivitamines belangrijk voor de gezondheid?

Als je enige bron van informatie de reguliere massamedia zou zijn, zou je denken dat het slikken van voedingssupplementen onverantwoord en zelfs levensgevaarlijk kan zijn. Niets is verder bezijden de waarheid

Met name multivitamines en visolie zijn de goedkoopste manier om optimale gezondheid te bereiken, zelfs wanneer je dagelijkse voeding optimaal is.
Mensen, die een optimaal dieet volgen zijn zo zeldzaam als diamanten en denk vooral niet dat het beste dieet er één is dat de meeste aandacht krijgt in de (sociale) media, waarvoor je vaak dure ingevlogen voedingsmiddelen moet aanschaffen.

Helaas ontstaan zulke misvattingen vooral omdat de meeste mensen niet goed worden voorgelicht. Zelfs het nationale Voedingscentrum blijft nog steeds haar onzin spuwen over hoe het beter is om kunstmatige margarine te eten waar extra vitamine D aan is toegevoegd dan volvette grasboter, waar het al van nature in zit.

Over 1 ding is vrijwel iedereen het wel eens. We moeten met zijn alleen meer groenten en fruit eten en minder overmatig bewerkte voeding.
De trieste waarheid is dat de meeste Nederlanders (en Europeanen) niet eens aan 200 gram groenten en fruit per dag komen en niet aan de aanbevolen pond groenten per dag, laat staan de 750 gram die men als optimaal beschouwt voor een gezond lang leven.

Bijna niemand krijgt genoeg binnen!

De waarheid is ook dat vrijwel niemand genoeg vitamine A, B-complex, D, E , magnesium en zink binnenkrijgt.
En dat is nog alleen maar de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH), waarmee je gebreksziekten voorkomt zoals scheurbuik (tekort aan vitamine C), rachitis of Engelse ziekte (tekort aan vitamine D) en pellagra (tekort aan vitamine B3 en tryptofaan). De ADH is simpelweg te laag om er echt een gezondheidsvoordeel uit te halen.

Niet alle multivitamines zijn hetzelfde!
Uiteraard bedoelt men met het woord multivitamine ook meteen 'multimineraal' omdat in een gemiddelde multi zowel essentiële vitamines als essentiële mineralen zijn verwerkt.
Dit zijn : vitamine A, C, D, E, K evenals de 8 B-complex vitamines waaronder thiamine, riboflavine, pantotheenzuur, biotine, niacine, vitamine B6, B12 en folaat. Het menselijk lichaam heeft van elke vitamine een optimale hoeveelheid nodig om optimaal te kunnen functioneren. Uiteraard is gewone voeding eigenlijk de beste bron ervoor.

Mineralen zijn ook essentieel voor een gezond lichaam. Net als voor vitamines geldt, kan je deze het beste uit dagelijkse voeding halen. Essentiële mineralen zijn calcium, kalium, ijzer, koper, magnesium, jodium en zink.

Wie heeft een multi nodig?

Een multivitamine zal nooit 1 op 1 de micro-voedingsstoffen in een dieet kunnen vervangen.
Terwijl een multivitamine waardevol kan zijn voor iedereen, is het speciaal belangrijk voor mensen die een dieet volgen, waar tekorten vrijwel automatisch zullen ontstaan, zoals bij een
- afslankdieet, vooral wanneer naar verhouding erg weinig calorieën geconsumeerd worden
- dieet, waarbij veel voedingsmiddelen vermeden worden wegens allergiën of ziekte
- vegetarisch of veganistsch dieet, waarin voedingsstoffen ontbreken, die alleen in dierlijke voeding aanwezig zijn (zoals vitamine B12, carnitine, carnosine en vitamine D)
- dieet, waarbij hele voedingsgroepen ontbreken, bijv vanwege een aversie tegen bepaalde voedingsmiddelen

Los van het gekozen dieet kunnen mensen ook speciale behoeftes hebben vanwege hun leeftijd, geslacht of andere leefstijlkeuzes, wat positief (sport) of juist negatif kan zijn (roken, alcohol).

Ouderen hebben weer andere behoeften zoals extra vitamine D. Volwassen vrouwen hebben vaak wat extra ijzer nodig omdat ze dit verliezen bij de menstruatie.

Waar moet je op letten bij een multi?

Jammer genoeg bevatten de meeste multivitamines vrijwel alleen synthetische grondstoffen van minderwaardige kwaliteit.
Om er zeker van te zijn dat je multi van een hoogwaardige kwaliteit is, is het belangrijk te kiezen voor een biologisch actieve varianten in plaats van slecht opneembare vormen zoals :
methylfolaat (of biofolaat) in plaats van foliumzuur
pyridoxine-5-fosfaat in plaats van simpele pyridoxine (vitamine B6)
cholecalciferol (actieve D3) ipv ergocalciferol (inactieve D2),
actieve d-alfa tocoferol (vitamine E) ipv de ongewenste mengvorm met D-L alfa tocoferol
vitamin K2 of K4 (menaquinon) ipv de eenvoudige K1 (filoquinon)

Bij mineralen is het minder kritisch, maar regelmatig bevatten deze nog steeds te veel ijzer, terwijl in de praktijk alleen menstruerende vrouwen extra ijzer nodig hebben.

Net zoals niet iedereen hetzelfde dieet nodig heeft, geldt dit ook voor multivitamines.
Neem de multi die het beste bij je leeftijd, geslacht, en gezondheid past.

In het ideale geval zou je eigenlijk moeten laten bepalen (bijv met een bloedonderzoek) of je ergens een voedingstekort van hebt, om te bepalen waar je extra van zou moeten slikken.
Dat is uiteraard lang niet altijd mogelijk noch noodzakelijk , vandaar dat een dagelijkse multi het beste is wat je kan nemen.

Welke vorm? 

Een multi in de vorm van een snoepje lijkt heel aantrekkelijk, maar de dosering en de kwaliteit daarvan is vaak erg belabberd in vergelijking met een multi in een eenvoudige capsule of tablet.
In het algemeen geldt dat de inhoud van capsules gemakkelijker door het lichaam worden opgenomen, dan van tabletten die eerst verteerd moeten worden.
Vitaminepoeders zijn nog gemakkelijker opneembaar, maar deze bevatten vaak veel suikers en kunstmatige smaakstoffen om de vieze smaak van vitamines en mineralen te verbloemen.

Een multi voor iedere sekse en leeftijd

Vrouwen en mannen hebben een heel andere fysiek, stofwisseling en hormonenhuishouding wat ook betekent dat hun (micro-)voedingsbehoefte anders is.
Vooral zwangere en oudere of vegetarisch etende vrouwen hebben behoefte aan extra voedingsstoffen.
Daarbij moet je vooral denken aan extra biofolaat, vitamine B12, vitamine D, calcium en ijzer.

Mannen die geen gezond dieet volgen, een zittend bestaan lijden of te weinig slapen, hebben zeker een multi nodig.
Mannen hebben weer andere behoeftes. Zo hebben ze voor een gezonde prostaat extra vitamine E nodig.
In hun multi hoort ook extra magnesium te zitten om meer energie te krijgen evenals vitamine A, C, E en de mineralen selenium en zink voor het hart.
Net als vrouwen hebben mannen ook calcium en vitamine D nodig voor gezonde botten.
Hetzelfde geldt voor vitamine A, zoals aanwezig in luteïne en zeaxanthine, wat nodig is voor gezonde ogen.

Ouderen hebben vaak een verhoogde voedingsbehoefte omdat hun stofwisseling trager wordt, niet alle voedingsstoffen worden geabsorbeerd uit het maagdarmstelsel en ze ook vaak een gebrek aan eetlust hebben.
Op hogere leeftijd hebben ouderen vooral extra calcium en vitamine D nodig om sterke botten te behouden.
Daarnaast is ook extra vitamine B12 nodig voor een goede stofwisseling.
Denk ook aan extra kalium, omdat dit van belang is voor een optimale bloeddruk.

Wanneer is extra ijzer nodig?

Aan ijzer is extra behoefte wanneer vrouwen hevig bloeden bij de menstruatie of wanneer ze zwanger zijn.
Bij een tumor of aandoeningen aan het maagdarmstelsel of na een operatie is vaak ook extra ijzer nodig.
Wanneer je al een ijzersupplement slikt, is het niet nodig ook nog eens een multi te slikken met ijzer. Hetzelfde geldt voor wie regelmatig ijzerrijke voeding zoals rundvlees consumeert.
Te veel ijzer consumeren kan nadelig uitpakken (verstopping, misselijkheid) en zelfs giftig zijn. .

Voorkomen is beter dan genezen!

We kunnen het volledig eens zijn met de conclusie van een gezaghebbend Amerikaans rapport met de titel "Slimme preventie - besparingen op de gezondheidskosten door het gericht toepassen van voedingssuplementen" :
"Het gericht toepassen van voedingssupplementen wordt aanbevolen als een middel om de sterk toegenomen kosten voor de gezondheidszorg in te dammen. Mensen met een verhoogd gezondheidsrisico kunnen daarmee de kans op kostbare ingrepen verminderen en hun kwaliteit van leven doen toenemen".
Een aantal ziekten waarbij het gebruik van voedingssupplementen baat kan hebben, zijn hartziekten, diabetes, oogziekten en botontkalking.
Denk daarbij met name aan
- dierlijke omegea-3, B-vitamines (met name biofolaat, B6 en B12), fytosterolen (zoals rode gegiste rijst) die preventief werken bij hartaandoeningen
- luteïne en zeaxanthine die oogaandoeningen helpen voorkomen
- vezels en magnesium voor optimale gezondheid

Wees niet benauwd om een voedingssupplement te slikken omdat ze uitermate veilig zijn als je ze afzet tegen geneesmiddelen.

In een willekeurig jaar zal er geen enkele dode vallen door het slikken van multivitamines, multimineralen, vitamine C, D, E, B-multi etcetera. Helemaal niemand.
Zet dat eens af tegen de talloze doden, die vallen omdat men domweg de voorgeschreven dosering van een gevaarlijk medicijn heeft genomen. Om maar te zwijgen over de nadelige gevolgen van medische fouten of overdoseringen.
Dan begrijp je geen snars van de overdreven negatieve aandacht voor voedingssupplementen, tenzij je door krijgt dat er sprake is van een vooropgezette campagne om voedingssupplementen zwart te maken en consumenten de toegang ertoe te verhinderen onder het mom van veiligheid.

Author

Yvana van den Hork
Rank: Senior redacteur
Position: Directeur
Ze heeft een master in toxicologie en biologie van de Universiteit van Wageningen.
All author posts