Waarom wordt haar grijs? Kan het voorkomen of bestreden worden?
Waarom wordt haar grijs?
Een van de gevolgen van de vrijwel algehele lockdown tijdens de COVID-19 crisis was dat alle kapsalons gesloten werden en diegenen onder ons, die gewend waren hun haar door professionele kappers te laten verven, ineens met uitgroei werden geconfronteerd van veelal grijs haar. Zo ook ondergetekende, waardoor ik geïnspireerd werd te achterhalen hoe het komt dat mensen grijs haar krijgen (in mijn geval was het vooral een combinatie een B12-tekort en stress) en of je kan voorkomen grijs haar te krijgen en of het alsnog teruggedrongen kan worden.Haar krijgt de pigmentkleur van het stofje melanine. De aanmaak van melanine begint al in de foetus. In haar zitten twee typen pigment: het donkere pigment heet eumelanine en het lichte heet pheomelanine. Deze twee typen pigment smelten samen om zo twee verschillende soorten haarkleur te krijgen. Deze pigmenten bevinden zich in de haarzakjes (follikels). Zodra haar begint te groeien, wordt het pigment door het haar opgenomen om het een bepaalde kleur te geven.
Haar krijgt haar kleur op een heel systematische wijze. Zodra er echter in lichaamsprocessen iets mis gaat, kan het haar de eigen kleur verliezen, waardoor het grijs wordt. Al decennialang proberen onderzoekers te achterhalen wat helpt tegen grijs haar. Helaas is er nog geen ultieme oplossing tegen grijs haar. Daarbij is het ook belangrijk om te achterhalen wat de oorzaak is dat hun haar grijs wordt:
- ouderdom: door hormonale veranderingen krijgen mensen grijs haar en verliezen ze hun haren. Dit is een onvermijdelijk ouderdomsproces wat iedereen overkomt
- leefstijl: vooral bij jongeren is leefstijl een belangrijke oorzaak dat haar (vroegtijdig) grijs wordt. Vanwege stress, slapeloosheid, spanningen, ongezond eetpatroon etcetera lopen mensen sneller een vitaminetekort op, waardoor ze vervroegd grijs haar krijgen.
- gebrek aan pigment: verwar haargroei niet met pigmentvorming. Veel mensen merken op dat hun haar wel normaal groeit maar dat ze vervroegd grijs worden of dat het kleurloos uitgroeit. Dit gebeurt vaak door een vitamine- of mineralentekort.
Er zijn nog een veelvoud aan andere redenen voor het grijs worden: erfelijke factoren, bijwerkingen van medicijnen, ziekten, luchtvervuiling en veel andere nare oorzaken.
Het ABCDE van vitamines (en mineralen) bij gezond haar
Haar wordt grijs door gebrek aan pigmentvorming, wat een teken is dat sommige lichaamsprocessen of organen niet goed werken die verantwoordelijk zijn voor het pigmenteringsproces. Het supplementeren met de juiste vitamines kan voorkomen dat al het haar vroegtijdig grijs wordt.
Vitamine A (caroteen)
Vitamine A kan indirect helpen om een einde te maken aan het proces waarbij haar (vroegtijdig) grijs wordt.
Elke haar groeit vanuit een haarzakje. Wanneer de haarzakjes zwakker worden, kan het haar niet goed groeien: het groeit te langzaam of splijt gemakkelijker. Soms is een haarzakje zo verzwakt, dat er helemaal geen haren meer willen groeien. Verzwakte haarzakjes kunnen ook een van de redenen zijn dat haar grijs wordt. Dit kan verholpen worden met een vitamine A supplement.
Vitamine B5 (pantotheenzuur/pantethine)
Pantotheenzuur speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van haarkleur. Wanneer de hoeveelheid B5 in het lichaam afdoende is, worden haarzakjes sterker en beter gevoed, waardoor het haar wat er uit komt, ook sterker wordt.
Door extra vitamine B5 kan grijs haar gestopt of tegengegaan worden.
Vitamine B6 (pyridoxine/P5P)
Vitamine B6 is een zeer belangrijk wateroplosbare vitamine wanneer het gaat om gezonde haarzakjes.
Vitamine B6 zorgt voor een goede doorbloeding, bevordert de reparatie van beschadigde cellen en verbetert ook de algehele weerstand. Mensen die deze vitamine nemen ervaren meestal dat het aandeel grijs haar afneemt.
Folaat/foliumzuur (vitamine B9)
Een gebrek aan foliumzuur is niet alleen schadelijk voor groeiende foetussen, maar wordt ook in verband gebracht met een te langzame haar groei en haar dat vervroegd grijs wordt.
Dat komt omdat folaat betrokken is bij de aanmaak en omzetting van nieuwe eiwitten, waaronder de voor haar zo belangrijke keratine en melanine.
Een foliumzuurtekort komt het vaakste voor bij mensen die lijden aan Irritable Bowel Syndrome. Om tekorten tegen te gaan hoort er tenminste 400 microgram in een supplement aanwezig te zijn.
Vitamine B12
Iedereen heeft afdoende vitamine B12 nodig om haar goed te laten groeien en grijs haar tegen te gaan.
Deze vitamine maakt haarzakjes sterker en is verantwoordelijk voor de aanvoer van pgimenten die verantwoordelijk zijn voor gekleurd haar. Aangezien vitamine B12 vrijwel alleen in dierlijke voeding zoals vlees, vis en eieren wordt aangetroffen, hebben met name veganisten bijna per definitie een tekort aan vitamine B12. Gelukkig kan dit tekort met B12-suppletie worden opgelost en kan zo ook voorkomen worden dat haar helemaal grijs wordt.
Biotine
Biotine is ook belangrijk voor gezond haar. Ofschoon een echt biotinetekort vrij zeldzaam is, heeft een vrij lage biotinespiegel een nadelige invloed op de haargezondheid.
Bij een tekort aan biotine wordt haar niet alleen vroegtijdig grijs, maar wordt het ook dunner, breekbaarder en splijt het gemakkelijker. De rol van biotine in het lichaam is om te helpen bij de aanmaak van eiwitten en celgroei.
Dankzij het supplementeren met biotine kan grijs haar weer de eigen donkerder haarkleur terug krijgen.
PABA
Wanneer grijs haar veroorzaakt wordt door een algeheel tekort aan B-vitamines, kan het helpen om bij supplementering ook aan PABA te denken voor een beter resultaat. De belangrijkste andere B-vitamines zijn dan folaat, vitamine B5 en inositol.
Vitamine C
Dat vitamine C als antioxidant heel belangrijk is voor een goede weerstand is bij iedereen wel bekend. Vitamine C gaat de schade tegen die vrije radicalen in het lichaam veroorzaken. Minder bekend is de rol van vitamine C in het tegengaan van grijs haar.
Pigmentvorming in haarzakjes en de opname van datzelfde pigment door het haar kan uit balans raken wanneer giftige stoffen neerslaan in de haarzakjes. Vitamine C kan voorkomen dat er te veel van zulke gifstoffen neerslaan.
Vitamine D
Vitamine D is een ware kampioen onder de vitamines. Vitamine D helpt om haar sterker te maken en een haar langer te laten leven.
Wanneer haren sterker worden, lukt het ook beter om het pigment eumelanin en pheomelanine op te laten nemen, waardoor er minder grijs haar ontstaat. Vitamine D wordt gevormd in de huid dankzij de zon, maar kan in de wintermaanden beter in supplementvorm genomen worden.
Vitamine E
Van vitamine E is al langer dan 50 jaar bekend dat het belangrijk is voor zowel de huid als het haar.
Vitamine E helpt bij het opruimen van gifstoffen, repareert het haar en de haarzakjes, en de aanmaak van voldoende haarpigment. Supplementeren met vitamine E is daarom ook heel belangrijk om grijs haar tegen te gaan.
Koper
Ofschoon het weinig voorkomt is kopertekort wel een belangrijke oorzaak voor grijs haar omdat het betrokken is bij de aanmaak van melanine. Gelukkig is er niet veel van nodig, slechts 1mg is voldoende om een tekort weg te werken.
Zink
Zink is een mineraal waarvan velen te weinig binnen krijgen in hun dieet. Er wordt vermoed dat zinktekort ook kan leiden tot vroegtijdig grijs worden. Van zink is 10 milligram per dag nodig om tekorten te voorkomen.
Een geluk bij een ongeluk is dat een goed zinksupplement vrijwel altijd gecombineerd wordt met koper.
Andere supplementen die grijs haar voorkomen of tegengaan
Katalase
Waterstofperoxide waarvan bekend is dat je daarmee haar kan blonderen, wordt ook van nature in het lichaam aangemaakt waar dat hetzelfde effect heeft, maar dan van binnenuit. Gelukkig wordt het meestal onschadelijk gemaakt door katalase.
Een te lage hoeveelheid katalase in het lichaam kan er voor zorgen dat haar vervroegd grijs wordt.
Gerstegras is een commercieel beschikbare bron van katalase.
Brandnetelextract
De brandnetel is een van de oudst bekende kruiden om haarverlies tegen te gaan. Het wordt ook gebruikt om roos tegen te gaan en de weerstand te vergroten. Daarnaast ook geschikt als hulpmiddel bij urineweginfecties.
Saw Palmetto
Zaagbladpalmbessen worden van oudsher door de inheemse bevolking van Amerika gebruikt om haarverlies en blaasontstekingen tegen te gaan. Daarnaast is het ook geschikt om gebruikt te worden bij een vergrootte prostaat.
Glutathion supplementen voor grijs haar
De productie van katalase wat er voor zorgt dat waterstofperoxide wordt afgebroken neemt af met de leeftijd. Gelukkig is dit niet het enige enzym wat voorkomt dat haar vroegtijdig grijs wordt.
Van glutathion wat in de lever wordt aangemaakt wordt gezegd dat het de meester-antioxidant is voor het lichaam. Glutathion productie neemt af met de leeftijd. Behalve dat je met glutathion zelf kan supplementeren, kan dat ook met wei-eiwit.
Nog meer natuurlijke middeltjes?
Autofagie
Cellen gebruiken autofagie om beschadigde eiwitten en organellen kwijt te raken. Tegelijkertijd wordt dan het groeihormoon gestimuleerd om het celverjongingsproces te completeren.
Dankzij autofagie zijn er ook minder ontstekingsprocessen in het lichaam en ... wordt er ook minder van het haarblekende waterstofperoxide aangemaakt.
Door aan (deeltijd)vasten te doen wordt het lichaam gestimuleerd in 'autofagie' modus te komen.
De oorzaak hiervoor is het feit dat glucagon het proces van autofagie stimuleert. De glucagonspiegel gaat omlaag zodra iemand gaat eten en er insuline vrij komt. Wanneer je dan stopt met eten gaat de insulinespiegel weer omlaag en het aandeel glucagon weer omhoog en begint de autofagie weer. Overdrijf daarin niet, het is wel belangrijk om goed gevoed te blijven en ervoor te zorgen dat het lichaam de nutriënten krijgt die het verdient.
Uiensap
Uien zijn van oudsher gebruikt om grijs haar te behandelen. De verklaring daarvoor ligt in het feit dat er van nature katalase in uien aanwezig is, wat waterstofperoxide af laat breken.
Om uiensap succesvol te kunnen gebruiken moet het rechtstreeks op de hoofdhuid worden aangebracht en ingemasseerd, waarna het tot een uur lang moet kunnen inwerken, waarna het afgewassen kan worden.
Zwarte thee
Zwarte thee is een natuurlijk middel om haren donkerder te kleuren en te laten glanzen.
Hiervoor dient men 2 theelepels zwarte theebladeren in een mok kokend water te roeren. Na 2 minuten trekken laten afkoelen, waarna het haar ermee bewerkt kan worden. Het dient dan nog een half uur in te trekken, waarna het uitgespoeld kan worden zonder shampoo te gebruiken.
Kokosolie
Kokosolie is geschikt voor een veelvoud aan haarproblemen, waaronder grijs haar, kalend haar, roos en zelfs luizen in het haar.
De werking is dankzij caprine (C10:0) en caprylzuur (C8:0) die een antioxidantwerking hebben en ook desinfecterend werken. Dankzij het lage moleculaire gewicht van kokosolie kan het gemakkelijker de haarschacht binnen dringen.
Om kokosolie toe te passen, is het voldoende om een kleine hoeveelheid kokosolie rechtstreeks op het haar aan te brengen of het te vermengen met de shampoo en het daar een half uur te laten zitten.
Conclusie
Eigenlijk is het best wel hoopvol dat er heel wat te doen valt tegen grijs haar en niet per sé het haar hoeft te verven.
Althans zolang je voeding (en suppletie) maar klopt en je er voor zorgt dat stress gebalanceerd wordt door voldoende slaap en ontspanning.