Vitamine K en het hart

Deskundigen bevelen aan dat mensen hun uiterste best doen om hun immuunsysteem sterker te maken om zo meer weerstand te krijgen tegen infectieziektes en te voorkomen dat SARS-nCOV2 zich verspreidt.

Volgens een recent onderzoek bij het Cardiovascular Research Institute Maastricht (Hartziekten-onderzoekinstituut), blijkt voedsel dat rijk is aan vitamine K behulpzaam te zijn in de strijd tegen infectieziekten [waar men tegenwoordig hartziekten óók steeds meer onder schaart!] en blijkt een tekort aan vitamine K het verloop van COVID-19 te verergeren.

Dit virus staat er om bekend dat het de elastische vezels in de longen zwakker maakt en ter plekke ook bloedpropjes veroorzaakt. Van vitamine K is bekend dat het sterke invloed heeft op het enzymproces dat de bloedstolling reguleert. Vandaar dat deskundigen een verband leggen tussen de consumptie van levensmiddelen, die rijk zijn aan vitamine K en hoe gezond onze bloedvaten, botten en longen zijn.

Door meer levensmiddelen te consumeren, die rijk zijn aan vitamine K zou men mogelijk het risico op complicaties bij COVID-19 doen verminderen en in elk geval de algehele gezondheidstoestand kunnen verbeteren. Er zijn twee belangrijke varianten op vitamine K: K1 (fyllochinon of fytomenadion) wat in plantaardig voedsel wordt aangetroffen en K2 (menaquinon), die in gefermenteerd en dierlijk voedsel wordt aangetroffen.
Vooral groene groenten zijn rijk aan vitamine K, met name bladgroenten als spinazie en alle koolsoorten zoals met name boerenkool en broccoli.

Eén portie spinazie kan genoeg zijn om de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan vitamine K (als K1) binnen te krijgen.
Gefermenteerde sojabonen zijn een rijke bron van vitamine K2. Dat gaat ook op voor vis, eieren en zuivel, waarbij met name harde gefermenteerde kaas rijk is aan vitamine K. Die vlieger gaat helaas niet op voor ongefermenteerde (zwaar bewerkte) kaas.

Er wordt gedacht dat deze vrij zeldzame vitamine K mogelijk wel eens de 'missing link' kan zijn tussen de leefstijl en veel chronische welvaartsziekten. Van oudsher staat vitamine K bekend als de cruciale vitamine, die verantwoordelijk is voor bloedstolling. Vandaar ook de Duitse naam Koagulationsvitamin, wat later tot vitamine K werd afgekort.

Deze vitamine activeert eiwitten, die een rol spelen bij bloedstolling, de calciumstofwisseling en hartgezondheid. Een van de belangrijkste taken van vitamine K is om ervoor te zorgen dat calcium op de juiste plaats terecht komt, dat wil zeggen dat botten harder worden en juist voorkomt dat calcium zich in bloedvaten of de nieren afzet. Vitamine K kan hartkwalen voorkomen omdat zo voorkomen wordt dat calcium zich in bloedvaten afzet en zorgt voor aderverkalking.

Aangezien vitamine K een essentiële rol speelt bij de botstofwisseling, wordt aangenomen dat het osteoporose en botbreuken kan helpen voorkomen. Ook het gebit zou kunnen profiteren van een hogere vitamine K-inname ofschoon er nog niet voldoende onderzoek naar is gedaan om dit te kunnen bewijzen.

Het gezondheidseffect van een hogere inname aan vitamine K wordt verhoogd wanneer ook voldoende vitamine D in het lichaam aanwezig is, omdat deze tweee vitamines synergistisch werken.

Hoe vitamine K en vitamine D kunnen bijdragen aan uw gezondheid

Laten we uitleggen hoe vitamine D en K samenwerken. Vitamine D is feitelijk een (pro-)hormoon. Een hormoon dat in cellen van het darmkanaal ervoor zorgt dat meer calcium wordt opgenomen. Wanneer iemand een vitamine D-tekort heeft, wordt maar 10 tot 15% van alle calcium opgenomen.
Wanneer er afdoende vitamine D aanwezig is, verdubbelt of verdriedubbelt de opname van calcium naar 30 tot 40%. Stel dat iemand 1000-1500mg calcium en 3000-5000ie (75-125 microgram) aan vitamine D binnen krijgt, dan cirkelt er best veel calcium rond in het lichaam.
Dat is het punt waar vitamine K2 van belang wordt. Vitamine K2 wordt door het lichaam gebruikt om een serie eiwitten aan te maken, die het lichaam beschermt tegen een overmaat aan calcium. Twee ervan zullen we nader bespreken: osteacalcine en matrix GLA proteïne (ofwel MGP-eiwit).
Osteocalcine zal wanneer het daartoe wordt aangezet door vitamine K2, zich aan calcium binden en het in de botten afzetten. MGP-eiwit zal onder invloed van vitamine K2 daarna als een ragebol door de zachte weefsels van het lichaam reizen (met name bloedvaten!) om daar het teveel aan calcium wat zich eventueel aan bloedvatwanden heeft afgezet, op te ruimen.
Kort en goed zorgen deze twee belangrijke eiwitten ervoor dat calcium niet in de bloedvaten terecht komt en wel bij de botten (en in het gebit).

Bij gebrek aan vitamine K2 hoopt calcium zich op in de bloedvaten rondom het hart en in de hersenen, zodat de kans op een hartaanval of een hersenbloeding drastisch toeneemt.

Aan de andere kant laten diverse onderzoeken zien dat vitamine |K2 in staat is om kalkafzetting in bloedvaten te voorkomen.

Wanneer kan sprake zijn van een vitamine K2-tekort?

Er kan sprake zijn van een tekort wanneer je

• lijdt aan een darmkwaal waardoor een tekort ontstaat aan met name vetoplosbare vitamines, zoals Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO) waarbij ook de dunne darm gekoloniseerd wordt door darmflora, wat géén positief effect is, prikkelbaredarmsyndroom (PDS/IBS), Inflammatory Bowel Disease (IBD) waarbij de darm ontstoken raakt, zoals de ziekte van Crohn, coeliakie, cystische fibrose, die behalve de longen ook de darm kan aantasten
• lijdt aan osteoporose of osteopenia
• een zwak gebit hebt
• een te hoge bloeddruk hebt
• last hebt van een verkalking van de aorta of slagaders
• last hebt van verkalkte spieren, gewrichten (osteoarthritis), pezen (tendonitis), nieren of hersenen
• ooit een hersenbloeding hebt gehad
• ooit een hartaanval hebt gehad
• weinig lever, natto (gefermenteerde sojabonen), zuivel van koeien die op gras grazen (met name graskaas) of eidooiers eet
• dagelijks een hoge dosis vitamine D neemt (minstens 3000ie (75mcg) zonder deze aan te vullen met vitamine K
• lijdt aan een chronische nierziekte en/of nierdialyse ondergaat

Wanneer sprake is van een vitamine K-tekort is het een goed idee om de inname van met name vitamine K2 op te hogen uit voeding of supplementen.

Hogere vitamine K heeft een positieve invloed op de gezondheid

In 2004 werd bij 5.000 mensen gevraagd naar hun vitamine K-inname. Mensen die veel voedsel aten met een hoog aandeel vitamine K2 hadden tot wel 52% minder kans op aderverkalking. Deze mensen hadden ook 57% minder kans te overlijden aan een hartkwaal. De levensmiddelen die de meeste invloed hadden op de gezondheid waren vlees, eieren, zuurkool, vis, kaas, en andere zuivelsoorten. Let wel: met name zuivel van grasgevoede koeien staat bekend om het hogere aandeel van vitamine K2.

In twee wetenschappelijke onderzoeken werd aangetoond dat dit klopte. Mensen, die dankzij een voorgeschreven dieet meer vitamine K2 binnenkregen, hadden 20% minder kans op aderverkalking. Voor elke 10 microgram extra vitamine K2, nam het risico op een hartkwaal met 9% af.

Aanvullen met vitamine K2 bleek ook effectief te zijn. Wanneer vrouwen na de overgang dagelijks 180 microgram vitamine K2 slikten, werden hun aderen elastischer.

Supplementen

Er zijn twee verschillende soorten vitamine K2 onder de supplementen: MK-4 en MK7.

MK-4 heeft een heel korte halfwaardetijd van slechts 1-2 uur, zodat inname ervan over de dag verdeeld moet worden voor een optimaal resultaat. Uit onderzoek blijkt dat mensen het meeste baat hebben bij het driemaal per dag slikken van 15mg MK-7.

Daarentegen kan MK-7 tot 72 uur na inname teruggevonden worden in het lichaam en blijkt het ook efficiënter te zijn in het beïnvloeden van vitamine K-afhankelijke eiwitten dan MK4. Daarom is slechts een lage therapeutische dosis nodig van tussen 100 en 400 microgram en is het aanvullen met MK-7 ook veel voordeliger.

Het extra slikken van vitamine K is heel veilig en er is zelfs geen bovengrens voor vastgesteld voor vitamine K1 of K2.

Let er op dat elke vorm van vitamine K zich anders gedraagt in weefsels en organen, zodat het verstandig is om zowel vitamine K1 als K2 aan te vullen via voeding of supplementen. 

Echter, wanneer tegelijkertijd bloedverdunnende medicijnen genomen worden zoals warfarine of andere coumarine-medicijnen en zelfs ook het aspirientje Ascal, ga dan nooit zelf aan de slag zonder de behandelend arts te raadplegen omdat elke vorm van vitamine K invloed heeft op de bloedstolling.

De behandelend arts moet heel nauwlettend in de gaten houden in hoeverre de bloedstollingsfactor zich wijzigt wanneer u in overleg de inname van vitamine K wijzigt.
Er zijn wel heel interessante onderzoeksresultaten die erop wijzen dat zelfs een vrij lage dosering van slechts 45 microgram MK-7 per dag gebruikt kan worden om te voorkomen dat aderverkalking plaatsvindt.

Conclusie

Ofschoon er niet genoeg onderzoek gedaan is om te kunnen zeggen dat vitamine K levensreddend kan zijn, is wel duidelijk dat het een essentiële rol speelt in ons lichaam. Voor een optimale gezondheid is het zeer aan te bevelen dat we met zijn allen via ons dieet zowel genoeg vitamine K1 als K2 binnenkrijgen, wat op zijn beurt weer een gunstige invloed zal hebben op onze weerstand.

 

De aanleiding voor het schrijven van dit blogartikel : Reduced Vitamin K Status as A Potentially Modifiable Prognostic Risk Factor in COVID-19