Your city
Categories
 +31 (0)6 5107 9358
0Mandje
Yvana van den Hork  •  09-03-2025

Rol van vitamine K: wat is het verschil tussen de verschillende vormen?

Rol van vitamine K: wat is het verschil tussen de verschillende vormen?

Rol van vitamine K: wat is het verschil tussen de verschillende vormen?

Vitamine K en meer specifiek, vitamine K2 wordt langzamerhand zodanig erkend als een essentiële vitamine voor onze gezondheid, zozeer dat vrijwel geen enkele multivitamine nog zonder vitamine K2 wordt verkocht. 
 
We hebben in het verleden ook regelmatig aandacht besteed aan het belang van deze vitamine en dan met name het belang ervan benadrukt in combinatie met een hoge dosering vitamine D3. 
 
Tot een paar jaar geleden konden we een speciale vorm van vitamine K als enkelvoudig supplement aanbieden, te weten AOR Peak K2. Helaas werd de inkoop op een gegeven moment erg lastig omdat de verkoop ervan in Canada, het land waar het product geproduceerd wordt, werd ingeperkt.
 
Omdat we juist nu ook geconfronteerd worden met andere (juridische) beperkingen met betrekking tot de verkoop van een aantal zeer populaire probiotica van Jarrow Formulas, gingen mijn gedachten onwillekeurig meteen naar Peak K2. Ook al omdat het supplement al zo lang niet verkocht kon worden, zijn veel van onze oudere klanten onvoldoende op de hoogte van de terugkeer ervan. 
Daarnaast is er uiteraard sinds de vorige keer dat we over vitamine K2 schreven ook het een en ander veranderd. 
 

Vitamine K1 versus K2: welke rol spelen zij in uw gezondheid?

Vitamine K is een essentiële voedingsstof voor het algehele welzijn, met name bij het activeren van eiwitten die betrokken zijn bij de bloedstolling en het behoud van de integriteit van botten. Het bestaat voornamelijk in twee vormen: vitamine K1 (fyllochinon) en vitamine K2 (menaquinonen).
 
Vitamine K2 bestaat in verschillende vormen, die worden aangeduid als menaquinon-4 (MK-4) tot en met MK-13. MK-7 tot en met MK-13 worden voornamelijk geproduceerd door bacteriële fermentatie in uw darmen. Ze worden ook aangetroffen in gefermenteerde voedingsmiddelen zoals natto, bepaalde kazen, zuurkool en sommige gefermenteerde zuivelproducten.
 
In tegenstelling tot andere menaquinonen wordt MK-4 doorgaans niet geproduceerd door darmbacteriën. In plaats daarvan wordt het voornamelijk aangetroffen in dierlijke voedingsmiddelen zoals eieren, zuivelproducten (zoals kaas en boter) en bepaald vlees (met name lever).
 
Het onderscheid tussen vitamine K1 en K2 gaat verder dan hun voedingsbronnen; het strekt zich uit tot hun specifieke functies in uw lichaam. Vitamine K1 vergemakkelijkt voornamelijk de bloedstolling, een vitaal proces dat overmatig bloeden voorkomt bij verwondingen. Vitamine K2 speelt daarentegen een belangrijkere rol in de gezondheid van botten en hart en bloedvaten, door calcium naar uw botten te leiden en weg van uw slagaders.
 
Hoewel beide vormen onmisbaar zijn, is vitamine K2 vooral opmerkelijk vanwege zijn vermogen om vasculaire verkalking te voorkomen en de botdichtheid te verbeteren. Door de carboxylering van eiwitten zoals osteocalcine en matrix Gla-proteïne (MGP) te bevorderen, helpt vitamine K2 verharding van slagaders te voorkomen en ondersteunt het sterke, gezonde botten.
 
Carboxylering verwijst naar een proces dat specifieke aminozuren modificeert, waardoor de eiwitten effectief calcium kunnen binden. De dubbele werking van vitamine K2 maakt het belangrijk voor het behoud van de gezondheid van het hart en het voorkomen van osteoporose, een aandoening die wordt gekenmerkt door broze botten.
 
Veel mensen hebben een tekort aan vitamine K, maar conventionele methoden om de niveaus ervan in het lichaam te beoordelen, zijn ontoereikend. Veelvoorkomende tests, zoals het meten van de protrombinetijd — of hoe snel uw bloed stolt — weerspiegelen voornamelijk de activiteit van vitamine K1 in uw lever en houden geen rekening met de essentiële rollen van K2 in andere weefsels. Bovendien compliceren individuele verschillen in absorptie en metabolisme van vitamine K een nauwkeurige beoordeling, waardoor het moeilijk is om specifieke supplementbehoeften te bepalen.
 
Symptomen van vitamine K-tekort, zoals gemakkelijk blauwe plekken of bloedingen, worden vaak aangezien voor andere aandoeningen, wat leidt tot een verkeerde diagnose. Het ontbreken van gestandaardiseerde tests voor vitamine K2 belemmert de nauwkeurige diagnose van tekorten verder, wat resulteert in gemiste kansen voor vroege interventie en preventie van gerelateerde gezondheidsproblemen.

De superieure gezondheidsvoordelen van vitamine K2

In een overzichtsartikel dat in het International Journal of Molecular Sciences uitkwam, werden de verschillende rollen en voordelen van vitamine K2 vergeleken met vitamine K1, en wierp licht op waarom K2 steeds meer wordt erkend als essentieel voor een algehele gezondheid.
 
Het onderzoek keek hoe vitamine K1 en K2 verschillen in hun absorptie, distributie en algehele impact op uw lichaam. Vitamine K2 valt op door zijn superieure vermogen om de botdichtheid te verbeteren. 
Terwijl K1 nodig is voor bloedstolling, bevordert K2 actief de activering van osteocalcine, een proteïne dat calcium aan uw botmatrix bindt, waardoor botten worden versterkt en uw risico op fracturen wordt verminderd.
 
Dit functionele verschil onderstreept waarom K2 effectiever is in het verbeteren van de botkwaliteit vergeleken met K1. Bovendien speelt vitamine K2 een cruciale rol bij het voorkomen van arteriële verkalking, een proces waarbij calciumafzettingen zich ophopen in uw slagaders, wat leidt tot atherosclerose. In tegenstelling tot K1 zorgt K2 ervoor dat calcium naar uw botten wordt geleid in plaats van zich op te hopen in uw vaatstelsel, waardoor de arteriële flexibiliteit behouden blijft en uw risico op hartaandoeningen wordt verminderd.
 
De structurele verschillen tussen vitamine K1 en K2 dragen bij aan hun verschillende absorptiesnelheden en biologische beschikbaarheid. Vitamine K2, met name in de MK-7-vorm, heeft een langere halfwaardetijd in de bloedbaan, waardoor het gedurende langere tijd actief kan blijven in uw lichaam. Deze langdurige aanwezigheid zorgt ervoor dat K2 effectiever is in het reguleren van de calciumverdeling en het ondersteunen van extrahepatische weefsels zoals botten en bloedvaten.
 
Bovendien is vitamine K2 in verband gebracht met een verlaagd risico op kanker, een voordeel dat niet is waargenomen bij K1. Studies hebben aangetoond dat een hogere inname van vitamine K2 wordt geassocieerd met een verminderde incidentie van bepaalde vormen van kanker. Biologisch gezien beïnvloedt vitamine K2 verschillende cellulaire paden, waaronder proteïnekinase A en C, die betrokken zijn bij celgroei en immuunreactie.
 
Bovendien ondersteunt K2 de neuronale gezondheid via het P38 MAP-kinasepad, wat beschermende effecten biedt tegen neurodegeneratieve aandoeningen. De review benadrukte dat vitamine K2-suppletie, met name in de MK-7-vorm, effectief is bij het beheersen van osteoporose, atherosclerose en ontstekingsziekten zonder het risico op negatieve bijwerkingen of overdosering. Dit veiligheidsprofiel maakt K2 een betrouwbare optie voor het behoud van uw gezondheid op de lange termijn.
 

Biologische beschikbaarheid en werkzaamheid van de verschillende vormen van vitamine K

Een ander artikel, gepubliceerd in het tijdschrift Foods, onderzocht de verschillende biologische activiteiten en absorptiesnelheden van vitamine K1 en K2, met als doel hun relatieve werkzaamheid te bepalen bij het bevorderen van de bot- en cardiovasculaire gezondheid. Er werd ontdekt dat vitamine K2, met name in de MK-7-vorm, een hogere biologische beschikbaarheid vertoont in vergelijking met vitamine K1 afkomstig van bladgroenten zoals spinazie en boerenkool.
 
Vitamine K2 wordt efficiënter opgenomen en blijft langer in uw bloedbaan, wat de effectiviteit ervan in verschillende lichaamsfuncties verbetert. De langketenige menaquinonen MK-7 blijven bijvoorbeeld tot 96 uur na inname in uw plasma aanwezig, aanzienlijk langer dan vitamine K1 en MK-4, die slechts acht tot 24 uur in uw plasma blijven.
 
Deze verlengde aanwezigheid zorgt ervoor dat vitamine K2 een meer aanhoudende impact heeft op de bot- en cardiovasculaire gezondheid, omdat het continu de activering van eiwitten kan ondersteunen die de calciumdistributie in uw lichaam reguleren. De studie benadrukte ook dat zowel vitamine K1 als MK-7 de afname van de botmineraaldichtheid remmen. De voordelen voor de cardiovasculaire gezondheid werden echter uitsluitend waargenomen bij langketenige menaquinonen zoals MK-7.
 
Dit geeft aan dat hoewel beide vormen gunstig zijn voor de gezondheid van de botten, vitamine K2 een extra voordeel heeft bij het voorkomen van arteriële verkalking, een belangrijke factor bij het verminderen van uw risico op hartziekten. Verder bleek vitamine K2 effectiever te zijn bij het verminderen van ongecarboxyleerd osteocalcine, een marker van botgezondheid, vergeleken met vitamine K1.
 
Het verbeterde vermogen van vitamine K2 om osteocalcine te activeren onderstreept de superieure rol ervan in het botmetabolisme. De review onderzocht ook de moleculaire mechanismen die ten grondslag liggen aan deze verschillen, en toonde aan dat vitamine K2 de pregnane X-receptor (PXR) activeert, die de transcriptie reguleert van genen die verantwoordelijk zijn voor de synthese van extracellulaire matrixproteïnen, waardoor collageenvorming in osteoblasten wordt bevorderd.

Vitamine K1 en K2 verschillen in transport en absorptie

Een ander belangrijk aspect van de studie was de vergelijking van transportmechanismen tussen vitamine K1 en K2. Vitamine K1 wordt voornamelijk getransporteerd in lipoproteïnen die rijk zijn aan triacylglycerolen (TGRLP) en, in mindere mate, in lipoproteïnen met hoge dichtheid (HDL) en lipoproteïnen met lage dichtheid (LDL).
 
Daarentegen gebruiken de verschillende vormen van vitamine K2 verschillende lipoproteïnedragers voor transport. MK-4 is bijvoorbeeld gelijkmatig verdeeld over alle lipoproteïnetypen, terwijl MK-9 in de loop van de tijd overgaat van TGRLP naar LDL.
 
Het sequentiële transport — van TGRLP naar LDL — draagt ​​bij aan de langdurige aanwezigheid van langketenige menaquinonen zoals MK-7 en MK-9 in de bloedbaan, waardoor hun biologische beschikbaarheid en effectiviteit in het lichaam worden verbeterd. Zo werd bijvoorbeeld vastgesteld dat MK-7 uit natto zich in het serum ophoopt in concentraties die meerdere malen hoger zijn dan die van vitamine K1.
 
Het onderzoek richtte zich ook op het absorptieproces van deze vitamines. Vitamine K1 wordt voornamelijk opgenomen in het eerste proximale  deel van de dunne darm in aanwezigheid van galzuren, terwijl er beperkte gegevens zijn over de moleculaire mechanismen van vitamine K2-absorptie.
 
Er wordt echter gesuggereerd dat vitamine K2 in uw lichaam wordt opgenomen door een eenvoudige beweging in het laatste deel van uw dunne darm en het begin van uw dikke darm. Deze absorptie wordt beïnvloed door de hoeveelheid galzouten, bepaalde soorten vetten en de zuurtegraad in uw darmen.
 
Over het algemeen benadrukt het onderzoek de verschillen tussen vitamine K1 en K2, met name in hun biologische beschikbaarheid en specifieke gezondheidsvoordelen. Door aan te tonen dat vitamine K2 een grotere werkzaamheid biedt bij het verbeteren van de botdichtheid en het behoud van de gezondheid van de slagaders, ondersteunt het onderzoek de groeiende voorkeur voor vitamine K2-suppletie in preventieve gezondheidsstrategieën. 

De conversie van K1 naar K2 en de absorptie ervan

Het is algemeen bekend dat je lichaam vitamine K1 kan omzetten in vitamine K2, maar dit proces is op zichzelf niet erg efficiënt. In praktische zin betekent dit dat je aanzienlijk meer K1 nodig hebt dan de standaard voedingsaanbevelingen suggereren om zinvolle hoeveelheden K2 te produceren. Hoewel een typische dagelijkse behoefte ongeveer een tiende van een milligram kan zijn, kan het innemen van K1 in veel grotere hoeveelheden, in de orde van grammen, de hoeveelheid K2 die je lichaam aanmaakt, verhogen.
 
Er is echter een belangrijke overweging: zowel vitamine K1 als K2 zijn in vet oplosbaar. Om de absorptie te optimaliseren, worden ze het beste ingenomen met maaltijden die gezonde vetten bevatten. Opkomende formules onderzoeken nog efficiëntere toedieningsmethoden, zoals liposomale technologieën, om ervoor te zorgen dat deze voedingsstoffen effectief worden opgenomen en gebruikt.

De verstrekkende gezondheidseffecten van vitamine K

Een wetenschappelijk overzicht gepubliceerd in Current Issues in Molecular Biology onderzocht ook de uitgebreide rol van vitamine K bij het behoud van de algehele gezondheid, met de nadruk op de impact op uw hersenen, hart, botten en immuunsysteem. Het onderzoek probeerde te begrijpen hoe vitamine K bijdraagt ​​aan deze lichaamsfuncties en hoe het samenwerkt met andere essentiële voedingsstoffen om de gezondheidsvoordelen te verbeteren.
 
Het onderzoek omvatte een diverse groep deelnemers, waaronder gezonde volwassenen en personen die chronische gezondheidsproblemen hebben. De bevindingen onthulden dat vitamine K belangrijk is voor functies die verder gaan dan bloedstolling, waaronder hersengezondheid, cardiovasculaire functie, botsterkte en immuunreactie.
 
Deelnemers die optimale niveaus van vitamine K2 handhaafden, hadden een betere cognitieve functie, sterkere botten, gezondere hartslagaders en een robuuster immuunsysteem vergeleken met degenen met lagere vitamine K2-niveaus.
 
Het overzicht onderzocht ook de synergetische relatie tussen vitamine K2 en vitamine D. Wanneer ze samen worden ingenomen, versterken deze vitamines elkaars voordelen, met name voor het bloedsomloop- en skeletstelsel. Het onthulde ook de antioxiderende eigenschappen van vitamine K2, die helpen cellen te beschermen tegen schade veroorzaakt door vrije radicalen - onstabiele moleculen die cellen beschadigen en bijdragen aan veroudering en ziektes.
 
Bovendien heeft vitamine K2 ontstekingsremmende effecten, waardoor de ontstekingsreactie van uw lichaam die leidt tot chronische aandoeningen zoals hartziekten en artritis, wordt verminderd. Door ontstekingen te verminderen, helpt vitamine K2 de progressie van deze ziekten te voorkomen en zo de gezondheid op de lange termijn te ondersteunen. Vitamine K2 ondersteunt ook de gezondheid van de hersenen.
 
In het overzichtsartikel werd opgemerkt dat afdoende niveaus van vitamine K2 worden geassocieerd met betere cognitieve prestaties en een lager risico op neurodegeneratieve ziekten. De antioxiderende eigenschappen van vitamine K2 beschermen hersencellen tegen oxidatieve stress, die verband houdt met aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson.
 
Door een gezonde hersenomgeving te behouden, draagt ​​vitamine K2 bij aan een verbeterd geheugen, leervermogen en algehele cognitieve functie.

Voordelen van het innemen van MK-4

MK-4, een vorm van vitamine K2, heeft verschillende voordelen. MK-4 wordt voornamelijk aangetroffen in dierlijke voedingsmiddelen zoals eidooiers, donker kippenvlees en ganzenlever. MK-4 staat bekend om zijn rol bij het voorkomen van ongewenste calciumophoping in perifere weefsels, wat kan helpen bij het behouden van de cardiovasculaire gezondheid. Bovendien wordt MK-4 snel opgenomen en kan het zich ophopen in perifere weefsels, waardoor het effectief is voor de gezondheid van de botten en mogelijk voor het voorkomen van verkalking in zachte weefsels.
MK-4 heeft echter een kortere halfwaardetijd in vergelijking met MK-7, wat betekent dat het sneller uit de bloedbaan wordt verwijderd. Daarom moeten MK-4-supplementen mogelijk vaker worden ingenomen om consistente niveaus in het lichaam te behouden.
Onderzoek suggereert dat MK-4 ook kan helpen bij de strijd tegen kanker en de ziekte van Alzheimer, hoewel er meer onderzoeken nodig zijn om deze voordelen te bevestigen. 

Hoe kan de inname van vitamine K2 in ons dieet opgehoogd worden

Een afdoende inname van vitamine K, met name via K2-rijke voedingsmiddelen en supplementen, kan de algehele gezondheid aanzienlijk verbeteren en het risico op chronische ziekten verminderen. K2 biedt met name duidelijke voordelen voor botdichtheid, hartgezondheid en kankerpreventie ten opzichte van K1. Overweeg de volgende strategieën om uw K2-inname te optimaliseren: 
  • Kies dierlijke producten van hoge kwaliteit — Kies voor met gras gevoede en op de wei gefokte dierlijke producten zoals eidooiers, talg en orgaanvlees zoals lever. Deze bronnen leveren aanzienlijke hoeveelheden vitamine K2.
  • Eet een specifiek soort kazen — Neem kazen zoals Goudse kaas en Brie op in uw dieet, omdat ze een hoog K2-gehalte hebben. Kies kazen gemaakt met dierlijk stremsel in plaats van plantaardig stremsel.
  •  Eet gefermenteerde voedingsmiddelen op — Voeg gefermenteerde voedingsmiddelen zoals natto toe aan uw maaltijden. Natto is een traditioneel gefermenteerd sojaproduct met de hoogste concentratie van zeer goed opneembare MK-7 vitamine K2.
  • Optimaliseer voedselcombinaties voor betere opname — Eet K2-rijke voedingsmiddelen samen met gezonde vetten voor optimale opname. Overweeg ook synergetische voedingsstoffen zoals vitamine D3 en magnesium.
  • Supplementeer met MK-7 — Als u niet genoeg vitamine K2 binnenkrijgt via uw voeding, neem dan een hoogwaardig MK-7 vitamine K2 supplement op in uw dagelijkse regime. MK-7 is zeer biologisch beschikbaar en ondersteunt effectief het calciummetabolisme, de botgezondheid en cardiovasculaire bescherming. De meeste volwassenen hebben dagelijks ongeveer 150 tot 200 microgram vitamine K2 nodig.

Eidooiers zijn de beste bron van vitamine K2 in de vorm van MK-4

Van de hierboven genoemde voedingsmiddelen behoren eidooiers tot de beste voedingsbron voor MK-4, een essentiële vorm van vitamine K2 die een cruciale rol speelt in de gezondheid van botten, cardiovasculaire functie en calciumregulatie. Het opnemen van eidooiers in uw dieet kan aanzienlijk bijdragen aan uw MK-4-inname en verschillende aspecten van uw gezondheid ondersteunen.
 
U moet alleen goed opletten wat voor eieren u consumeert, aangezien veel commerciële eieren (soms zelfs bij biologische scharrelkippen) een hoog aandeel van PUFA bevat, omdat ze granen zoals soja en maïs krijgen. Idealiter zouden kippen rijst, gerst en spliterwten moeten eten. 

Samenvatting van de rol van K-vitamines

Vitamine K1, voornamelijk te vinden in bladgroenten, is essentieel voor de bloedstolling, terwijl vitamine K2, geproduceerd door darmbacteriën en aanwezig in gefermenteerde voedingsmiddelen en dierlijke producten, een aanzienlijke impact heeft op de gezondheid van botten en hart.
 
Vitamine K2 is effectiever dan K1 bij het verbeteren van de botdichtheid en het voorkomen van arteriële verkalking, waardoor het belangrijk is voor de cardiovasculaire en skeletgezondheid.
 
Conventionele vitamine K-testen, zoals het meten van de protrombinetijd — of hoe snel uw bloed stolt — meten voornamelijk vitamine K1, waarbij de belangrijke functies van K2 over het hoofd worden gezien.
 
De biologische beschikbaarheid en absorptiesnelheden van vitamine K2 zijn hoger dan die van K1, waardoor het effectiever is in weefsels buiten uw lever.
 
Vitamine K2, met name in de MK-7-vorm, heeft een langere halfwaardetijd, wat aanhoudende ondersteuning van de gezondheid van botten en hart- en bloedvaten mogelijk maakt.
 
MK-4, te vinden in dierlijke voedingsmiddelen, heeft een korte halfwaardetijd; MK-7, uit natto of supplementen, gaat langer mee. Het matchen van de juiste vorm met uw genetische profiel helpt een optimaal calciumtransport te garanderen.
 
 

Author

Yvana van den Hork
Rank: Senior redacteur
Position: Directeur
Ze heeft een master in toxicologie en biologie van de Universiteit van Wageningen.
All author posts