Machtige mitochondriën en PQQ: welke rol speelt PQQ in mitochondriën en wat zijn de gezondheidsvoordelen?

Wanneer u ook maar een klein beetje op me lijkt is de kans groot dat je minder fit bent dan pak 'm beet 10 jaar geleden, tenminste als je toen ook al sportte en ouder dan 50 bent.

Een van de belangrijkste redenen waarom we ons minder fit voelen is dat mitochondriën, onze eigen nucleaire krachtcentrales letterlijk minder energie produceren dan voorheen, omdat ze niet meer zo goed functioneren als vroeger. Een supplement dat ik zelf nog niet heb gebruikt, maar wel steeds populairder zie worden is PQQ. Waarom zoveel mensen hier in geïnteresseerd zijn geraakt en wat de relatie met mitochondriën is, wil ik in dit artikel ophelderen.

Voordat we kunnen begrijpen hoe PQQ werkt, is het handig om meer te weten over mitochondriën.

Mitochondriën als krachtcentrales

Mitochondriën zijn de krachtcentrales van cellen. Ze wekken energie op via onze aërobe processen. Ze doen dit door glucose en glucosemetabolieten, vetzuren en bepaalde aminozuren af te breken om energie vrij te maken. Aërobe energie-opwekking is van cruciaal belang voor elke sporter, en dat geldt met name voor duursporters.
Mitochondriale energieproductie ondersteunt activiteiten zoals hardlopen en andere duursporten. Als het gaat om kortdurende anaërobe activiteit zoals sprints, waarvoor snelle spiervezels worden gebruikt, worden aanvullende anaerobe processen door het lichaam gebruikt.

Pyrroloquinoline-quinon (PQQ) is een co-enzym waarvan wordt gezegd dat het helpt mitochondriën beter te functioneren, zoals de aanmaak van nieuwe mitochondriën. Naar het zich laat aanzien doet PQQ dat door genen te activeren, die de mitochondriën onderhouden, herstellen of de aanmaak van nieuwe mitochondriën bevorderen.

Mitochondriën en ATP

Mitochondriën zijn oneindig klein en ongeveer zo groot als bacteriën. Ze bevinden zich middenin de celkern en hebben een dubbellaagse wand, waarbij de binnenste laag meerdere plooien bevat die cristae worden genoemd. Deze plooien vergroten het oppervlak van de binnenste laag, waar de energieproductie plaatsvindt. Energie wordt geproduceerd in de vorm van ATP. ATP is de afkorting voor adenosinetrifosfaat. Dit is een molecuul dat werkt als een oplaadbare batterij. De energie die vrijkomt bij elk stofwisselingsproces wordt opgeslagen in dit molecuul en wanneer het lichaam energie nodig heeft, wordt ATP afgebroken om energie vrij te maken.

Pyrroloquinoline Quinon en mitochondriën

Als quinon bezit PQQ de chemische eigenschappen om een goed middel te zijn bij elektronenoverdrachtreacties. PQQ is ook een celsignaleringsmolecuul dat de mitochondriale productie lijkt te optimaliseren, ook al is er nog niet zoveel bewijs dat suggereert dat het ook direct betrokken is bij ATP-aanmaak.

Er is een interessante aanname dat deze organellen (mitochondriën) oorspronkelijk zelf bacteriën waren die een plek vonden om te leven in eukaryote cellen. Dit idee wordt versterkt door het feit dat er genetisch materiaal (DNA) in de mitochondriën zit dat onafhankelijk is van het DNA in de chromosomen van de celkern. Mitochondria en het DNA erin worden uitsluitend via de moeder op haar nageslacht doorgegeven, geërfd van de moeder, wat feitelijk betekent dat een sporter het uithoudingsvermogen van zijn of haar moeder heeft geërfd!

De productie van mitochondriale enzymen wordt geprikkeld door aan duursport te doen. Het aantal mitochondriën neemt toe naarmate we meer trainen. Een optimale dichtheid van mitochondriën in skeletspieren is van groot belang voor alle sporters om optimaal te kunnen presteren. In het algemeen geldt dat de mitochondriale dichtheid toeneemt als reactie op twee stimuli
1) wanneer de calciumionenniveaus in skeletspiercellen stijgen – dit gebeurt tijdens elke spiercontractie en
2) wanneer er een tekort is aan ATP-moleculen in de spiercellen – wat gebeurt wanneer er meer ATP wordt verbruikt dan wordt gesynthetiseerd, zoals gebeurt tijdens intensieve training.
De beheersing van het zuurstofverbruik is van belang voor alle aspecten van normale groei en ontwikkeling. Op celniveau spelen mitochondriën daar de belangrijkste rol in omdat ze bepalen hoeveel glucose, aminozuren en vetzuren worden verbrand, en hoe met behulp van antioxidanten wordt omgegaan met zogenaamde zuurstofradicalen (ROS) en hoeveel ATP er met name tijdens inspanning wordt geproduceerd.

De regelmechanismen voor mitochondriale activiteit omvatten veranderingen in het aantal mitochondriën per cel, de opbouw en afbraak van mitochondriën, beheersing van het transport van alle stoffen die de mitochondriën in en uit gaan, evenals het beheersen van alle mitochondriaal-gerelateerde enzymen. Het belang van mitochondriën voor de energieproductie kan niet worden onderschat. Mitochondria genereren het grootste deel van de celvoorraad van ATP, wat de belangrijkste energiedrager is voor een lichaamscel.

Mitochondriën en PQQ-gebruik

Naast het leveren van energie op celniveau zijn mitochondriën ook belangrijk voor de algehele werking van een cel tot en met de geprogrammeerde celdood (apoptose) en de vernieuwing van cellen. De levensduur van alle lichaamscellen is direct gekoppeld aan de productie van mitochondriën.
Indirect hebben mitochondriën ook invloed op de groei van nieuw lichaamsweefsel, de reactie op infecties en hoe goed de signaalfunctie is van zenuwcellen.

Bij een gemiddelde volwassene gaan elke dag tussen de 50 en 70 miljard cellen dood. Op jaarbasis staat die hoeveelheid cellen gelijk aan iemands eigen lichaamsgewicht!

Wanneer de werking van mitochondriën om de een of andere reden wordt aangetast, kan dit een aantal nare gevolgen hebben voor onze gezondheid.
Men denkt dat minder goed werkende mitochondriën een van de oorzaken kunnen zijn voor een te hoge bloeddruk en verstoorde lipiden, chronische ontstekingen en mogelijk ook ernstiger neurologische aandoeningen, zoals de ziekte van Parkinson en Alzheimer.

PQQ en gezondheid

Pyrroloquinoline quinon (PQQ) krijgt vandaag de dag veel aandacht van mensen die in hun gezondheid en welzijn zijn geïnteresseerd en dat is meer dan terecht. Verkrijgbaar als supplement is deze voedingsstof een van de best bewaarde geheimen waneer het om voedingssupplementen gaat. Hierna wordt het u vast duidelijk waarom PQQ iets is dat u dagelijks zou willen innemen.

Wat is PQQ precies?

PQQ is een multifunctionele voedingsstof, die veel voorkomt in plantaardig voedsel. PQQ werd voor het eerst ontdekt in 1964 als een cofactor voor enzymreacties in bacteriën, waarin het een vergelijkbare functie vervult als die van B-vitamines voor mensen.

Wanneer iets een "cofactor" is, betekent dit dat het enzymen helpt hun werk te doen. Er is een klasse van deze cofactormoleculen die elektronen overbrengen tijdens reacties, waardoor mitochondriën energie kunnen produceren. Andere voorbeelden van cofactoren die elektronen overbrengen waarvan je waarschijnlijk hebt gehoord, zijn co-enzym Q10, vitamine C en glutathion.

PQQ is een natuurlijke verbinding die al in onze cellen voorkomt. Er wordt aangenomen dat het een groeifactor is wat net (ten onrechte?) geen vitaminestatus heeft gekregen. Een baby krijgt een flinke hoeveelheid van PQQ binnen via moedermelk, maar volwassen zoogdieren krijgen het via plantaardige voeding binnen zoals bladgroenten, fruit en peulvruchten, waarbij vooral soja een belangrijke bron van PQQ is. Daarnaast wordt PQQ zelfs in aarde en sterrenstof aangetroffen.

Wat doet PQQ precies en hoe werkt het?

De gezondheidsvoordelen van PQQ die hieronder besproken worden zijn allemaal afgeleid van de drie hoofdfuncties ervan

Antioxidant en ontstekingsremmer

PQQ is vooral bekend om zijn antioxiderende werking. Antioxidanten beschermen uw cellen tegen schade die wordt toegebracht door schadelijke moleculen die vrije radicalen worden genoemd, een bijproduct van ontstekingen.
PQQ is een extreem krachtige antioxidant en is ongeveer 100 keer effectiever dan vitamine C bij het elimineren van vrije radicalen. De antioxiderende kracht van PQQ vermindert ontstekingen en bevordert de levensduur van uw hart, hersenen, lever en andere mitochondriën-rijke organen.

Aanmaak van nieuwe mitochondriën

Mitochondriën produceren het overgrote deel van alle cellulaire energie (ATP) en spelen een belangrijke rol in onze algehele gezondheid. PQQ activeert een belangrijk transcriptiefactoreiwit (CREB) en stimuleert rechtstreeks de mitochondriale biogenese oftewel de groei en aanmaak van nieuwe mitochondriën.
Des te meer mitochondriën er zijn en hoe beter ze functioneren, des te meer cellulaire ATP er wordt aangemaakt. Hoe meer energie in een cel wordt geproduceerd, des te beter deze functioneert. Zo maakt meer energie in je hartcellen je hartslag sterker, terwijl meer energie in de huidcellen ervoor zorgt dat huid sneller geneest van wondjes.

Ondersteuning van zenuwcellen

Zenuwgroeifactor (NGF) is een klein eiwit dat een cruciale rol speelt bij de groei, ontwikkeling en instandhouding van neuronen. Er is ontdekt dat PQQ de NGF-productie bevordert, waarbij in één onderzoek PQQ zelfs een 40-voudige toename van NGF veroorzaakte. Verhoogde niveaus van NGF helpen om de gezondheid van de hersenen en perifere zenuwen te behouden en zenuwregeneratie te stimuleren.

Wat zijn de toepassingen en voordelen van PQQ?

Als een krachtige antioxidant, een stimulator van mitochondriale biogenese en een trigger van de productie van zenuwgroeifactoren, biedt PQQ een breed scala aan gezondheidsvoordelen. Studies hebben aangetoond dat PQQ kan zorgen voor neurologische ondersteuning voor de volgende aandoeningen:

Hoofdletsel en beroertes

• Onderdrukt reactieve stikstofsoorten, die pieken bij beroertes en hersenletsel. Op deze manier biedt het bescherming tegen neurogerelateerde verwondingen.
• Onderdrukt ontstekingseiwitten zoals inflammatoire cytokines.
• bindt beschadigde cellen en neurotoxinen, zoals glutamaat, in je hersenen.
• redt hippocampale neuronen.
• verkleint de grootte van het beschadigde gebied bij beroertes en traumatisch hersenletsel.

Ziekte van Alzheimer

• Blokkeert de schade van bèta-amyloïde, het hoofdbestanddeel van de amyloïde plaques in de hersenen van mensen met de ziekte van Alzheimer. PQQ werkt nadat bèta-amyloïde zich al heeft opgehoopt, waardoor cellen worden geholpen bij het herstel van door amyloïde bèta veroorzaakte oxidatieve stress, waardoor neuronale celdood wordt voorkomen en de verdere productie van zuurstofradicalen wordt verminderd.
• Beschermt de hersenen tegen neurotoxiciteit veroorzaakt door krachtige gifstoffen, zoals kwik en oxidopamine, waarvan wordt vermoed dat ze een rol spelen bij de ziekte van Alzheimer.
• Beschermt en redt geheugencellen in de hippocampus.

Ziekte van Parkinson

• Verhoogt de hoeveelheid DJ-1 eiwit. Dit eiwit, dat de celfunctie en overleving verhoogt door intensieve oxidatieve stress te bestrijden, is belangrijk voor de gezondheid en functie van de hersenen. DJ-1-mutaties zijn in verband gebracht met het ontstaan van zeldzame erfelijke vormen van de ziekte van Parkinson en andere neurologische aandoeningen.
• Beschermt de hersenen tegen neurotoxiciteit veroorzaakt door krachtige gifstoffen, zoals kwik en oxidopamine, waarvan wordt vermoed dat ze een rol spelen bij de ziekte van Parkinson.
• Voorkomt de aggregatie van alfa-synucleïne-eiwitten geassocieerd met de ziekte van Parkinson.

Dementie

• Voorkomt de aggregatie van alfa-synucleïne-eiwitten geassocieerd met Lewy Body Dementie.

Verbeterde hartfunctie

PQQ verbetert de bloedcirculatie en de hartfunctie, ondersteunt de energieproductie in het hart en biedt krachtige antioxiderende bescherming. Het biedt ook de volgende voordelen:

• Vermindert de grootte van beschadigde gebieden in het hart van een acute hartaanval.
• Beschermt tegen disfunctie van de hartspier en vermindert cellulaire schade.
• Helpt hartspiercellen weerstand te bieden tegen acute oxidatieve stress door de mitochondriale functie te verbeteren.

Gewrichtsfunctie

Er is een klein aantal experimentele onderzoeken gedaan waaruit bleek dat PQQ de potentie heeft om de verslechterde gewrichtsfunctie bij bij reumatoïde artritis en artrose, twee van de belangrijkste oorzaken van gewrichtspijn bij ouderen, te vertragen. Bij deze onderzoeken was PQQ effectief in het onderdrukken van kraakbeenafbrekende enzymen en ontstekingsmechanismen in zowel menselijke cellen als in laboratoriumstudies met muizen. 

Ondersteuning leverfunctie

PQQ ondersteunt de lever bij de vetstofwisseling, waarbij meer vet wordt afgebroken en omgezet in meer energie. Studies tonen aan dat het ook acute en chronische leverbeschadiging kan omkeren, inclusief schade door leververvetting.

Bescherming van de huid

PQQ kan niet alleen als antiverouderingsmiddel worden gebruikt voor uw hersenen, hart en lever, maar ook worden ingezet als kosmetische antiverouderingsbehandeling voor uw huid. Van PQQ is aangetoond dat het huidcellen verjongt en gezond weefsel herstelt voor een dikkere huid en minder rimpels. Het is zelfs een veelgebruikt ingrediënt in veel anti-verouderingscrèmes.

Wat is de aanbevolen dagdosering voor PQQ?

Uit klinisch onderzoek blijkt dat de volgende doseringen van nut zijn:

• een dagdosering van 20mg werkte bij mannen met een gemiddeld gewicht ontstekingsremmend
• uit ander onderzoek bleek dat er al gunstige resultaten kunnen worden bereikt met dagdoseringen van slechts 5 mg.

Conclusie

Het lijkt erop dat PQQ weldegelijk de moeite waard is om dagelijks te slikken en niet alleen maar om het energieniveau te verhogen. Als je net als ik aarzelt om alweer een duur supplement toe te voegen, kan het de moeite waard zijn om te beginnen met een lagere dosering van 10 mg, aangezien er al positieve resultaten zijn gevonden bij lagere doseringen, of gebruik eventueel om de andere dage 20 mg samen met een lage dagdosering van co- enzym Q10.