Hoe is het mogelijk dat jongeren van tegenwoordig juist meer roken in plaats van dat ze de 'rookvrije generatie' zijn geworden?

Vapes zijn in vrij korte tijd heel populair geworden. Dat is niet heel verwonderlijk: het roken van sigaretten (sigaren of pijp) is op steeds meer plekken in het openbaar verboden. Daarnaast werd aan rokers, die wilden stoppen met roken de optie aangeboden dit geleidelijk aan te doen door middel van nicotinepleisters of vapes met de gedachte dat men dan minder ontwenningsverschijnselen zou hebben.

Er hoeft overigens niet per sé nicotine in een vape te zitten, het kan ook cbd bevatten of zelfs alleen maar een smaakstofje.

Tot de ontzetting van veel ouders is de vape gaandeweg veranderd van een middel om te stoppen met roken, juist de 'instapmethode' geworden voor tieners om aan nicotine verslaafd te raken waarna ze mogelijk ook kunnen gaan roken. Het is inmiddels al zover dat 1 op de 7 jongeren tussen 12 en 16 jaar minstens 1x per maand een vape gebruikt.

Met name longartsen luiden nu de alarmklok omdat blijkt dat ook vapes longschade veroorzaken.

Nederland loopt voorop bij pogingen om jongeren te ontmoedigen aan vapen te beginnen door als eerste land in Europa vapes met een smaakje te verbieden. Aangezien Nederland dat als een van de eerste Europese landen deed is het kinderlijk eenvoudig om toch aan vapes met smaakjes te komen doordat men zelf in het buitenland bestelt of onder de toonbank zulke vapes koopt.

Kortom, de geesten worden rijp gemaakt om jongeren te verbieden vapes te gebruiken en daarnaast wil men ook reclame ervoor aan banden leggen.

De insteek voor dit artikel gaat echter niet zozeer zijn in hoeverre vapen gevaarlijk is voor de gezondheid, aangezien iedereen met een paar hersencellen dat zelf ook wel kan bedenken , maar de vraag of vapes nu 'gepusht' zijn door de tabaksindustrie.

De aanleiding voor deze vraag was een tamelijk lugubere maar wel knap gemaakte video clip "Smuggler's Blues" (Glenn Frey, 1985) uit de tachtiger jaren die manlief me stuurde met de opmerking dat het hem nostalgisch stemde. Een complete film ontrolt zich in minder dan vijf en een halve minuut. Het eerste wat me opviel was dat vrijwel iedereen in dat filmpje rookt!

Zoals we nu weten werden acteurs of filmproducenten vroeger betaald door de tabaksindustrie om acteurs rokend af te beelden. Zou dat nog steeds zo zijn en geldt dat ook voor vapes of is dat een compleet andere 'industrie'?

Worden influencers of acteurs of betaald om te roken?

Er is geen hard bewijs dat influencers of acteurs consequent specifiek worden betaald om te roken als standaardpraktijk. Het idee komt echter voort uit historische banden tussen de tabaksindustrie en Hollywood. Halverwege de 20e eeuw betaalden tabaksbedrijven als Philip Morris en American Tobacco studio's, acteurs en productieteams om roken prominent in films te laten voorkomen als een vorm van product placement. In de jaren 30 en 40 werden sterren als Clark Gable en Joan Crawford bijvoorbeeld soms ingehuurd om op het scherm te roken om sigaretten te verheerlijken, vaak met gratis sigaretten of directe betalingen door tabaksfabrikanten.

Tegenwoordig ligt dat ingewikkelder. In de VS is het sinds 1998 illegaal om zich te laten betalen voor tabaksreclame in films, tv en andere media, althans van grote sigarettenbedrijven. Onderzoeken vinden nog steeds een verband tussen roken in films en het aantal jongeren dat rookt, wat leidt tot speculaties dat sommige moderne gevallen subtiele prikkels met zich meebrengen - denk aan gratis producten, sponsoring of indirecte druk van merken met eigenbelangen. Maar hard bewijs van geld dat van eigenaar wisselt voor een trekje op het scherm is schaars na 1998.
Anekdotisch gezien roken sommige acteurs en influencers in rollen omdat het bij het personage of de esthetiek past (denk aan grimmige antihelden of retro-vibes), niet omdat ze op de loonlijst van een tabaksfabrikant staan.

Regisseurs en schrijvers beslissen het vaak onafhankelijk van elkaar. Nic Pizzolatto, de maker van True Detective, zei dat Rust Cohle's roken slechts een onderdeel was van zijn "existentiële wanhoop", geen betaalde reclame. Aan de andere kant zijn vapebedrijven betrapt op het betalen van influencers op platforms als Instagram om e-sigaretten te promoten, wat suggereert dat de praktijk niet helemaal is uitgestorven - alleen is veranderd.

Zoals gezegd is er geen hard bewijs, zoals gelekte contracten of door de rechtbank toelaatbare documenten, dat aantoont dat acteurs momenteel specifiek worden betaald om te roken in films.
Er blijft echter argwaan bestaan ​​vanwege historische precedenten.

Van oudsher betaalden tabaksbedrijven veel geld om hun merken in films te krijgen, inclusief betalingen aan sterren als Sylvester Stallone ($ 500.000 voor vijf films), Sean Connery en Paul Newman, vaak in contanten, auto's of sieraden.

Dit stopte, of ging in ieder geval ondergronds na 1998. Sindsdien is er geen bewijs meer gevonden die directe betalingen in de afgelopen jaren bevestigen.
Toch blijven we rokers in beeld zien. Een rapport uit 2024 meldt dat 9 van de 10 genomineerden voor Beste Film dat jaar scènes bevatten waarin gerookt werd en dat dit in populaire streamingshows voor 15- tot 24-jarigen zelfs met 110% steeg in de jaren 2021-2022.

Een rapport uit 2012 en latere studies koppelt roken op het scherm aan tabaksgebruik onder jongeren, wat speculatie aanwakkert dat indirecte invloed nog steeds zou kunnen bestaan, bijvoorbeeld via mazen in de wet zoals persoonlijke aanbevelingen of buitenlandse markten. Maar nogmaals, er is geen hard bewijs daarvoor gevonden.

Op Twitter/X beweren gebruikers af en toe insiderkennis te hebben met berichten in de trant van "acteurs krijgen nog steeds geld of voordeeltjes van Big Tobacco, alleen is dat nu veel stiekemer".
Er zijn geen recente rechtszaken of berichten van klokkenluiders, die betalingen na 1998 onthullen. Het dichtst dat je komt, is dat vape-bedrijven influencers op sociale media betalen, wat wel gedocumenteerd is, maar influencers zijn geen filmacteurs. Het ontbreken van bewijs betekent niet dat het niet gebeurt, alleen dat het onbewezen is.

Hoe is de gewoonte om influencers te betalen voor het promoten van e-sigaretten ontstaan?

De verschuiving van het betalen van influencers om traditionele tabaksproducten te promoten naar e-sigaretten weerspiegelt zowel een strategische wending van de tabaksindustrie als een aanpassing aan veranderende regelgeving en markttrends.

Historisch gezien betaalden tabaksbedrijven zoals Philip Morris en British American Tobacco influencers - acteurs, beroemdheden en later social media-persoonlijkheden - om roken te verheerlijken, zoals te zien is in Hollywood-deals uit het midden van de 20e eeuw en recentere geheime social media-campagnes.
Begin jaren 2000, met strengere reclameverboden zoals de Master Settlement Agreement (MSA) uit 1998 in de VS die traditionele sigarettenpromotie aan banden legden, zocht de industrie naar nieuwe wegen om invloed te behouden, vooral onder jongeren.

E-sigaretten kwamen naar voren als het perfecte middel. Ze werden halverwege de jaren 2000 op grote schaal geïntroduceerd en werden aanvankelijk niet geclassificeerd als tabaksproducten met bijbehorende strenge wetgeving, waardoor een grijs gebied ontstond dat bedrijven uitbuitten. De verschuiving kreeg momentum rond 2015, toen merken agressieve influencercampagnes lanceerden op platforms als Instagram en Twitter.

JUUL, bijvoorbeeld, een bekend Amerikaans vapemerk, nam een ​​speciaal social media team in dienst om zijn lancering in 2015 te voeden met influencers - modellen, muzikanten en lifestyle bloggers - die gepolijste jeugdige content postten.
Posts presenteerden vapen vaak als een trendy, onschadelijk alternatief voor roken, met hashtags als #VapeLife, die miljoenen views opleverden. Een studie uit 2018 noemde JUUL's vroege advertenties "duidelijk jeugdgericht", en benadrukte hun rol in het aanwakkeren van de jeugdige vaping-piek.

Big Tobacco volgde. Nadat Altria (het moederbedrijf van Philip Morris) in 2018 een belang van 35% in JUUL nam, en British American Tobacco zijn Vype en Velo merken promootte, evolueerde het draaiboek maar echode het eerdere tactieken: influencers betalen om gebruik te normaliseren, vaak zonder sponsoring bekend te maken.

Uit een onderzoek van Campaign for Tobacco-Free Kids uit 2018 bleek dat tabaksgiganten meer dan 100 social media-campagnes in meer dan 40 landen organiseerden, waarbij ze van sigaretten overschakelden op e-sigaretten en nicotinezakjes.

Influencers werden gecoacht om 'natuurlijke' content te posten, denk aan dj's die op feestjes vapen of gamers die pronken met gestroomlijnde apparaten, en omzeilden advertentieverboden met subtiele branding (het promoten van een bepaald product of bedrijf door middel van reclame en onderscheidend ontwerp).

Op Instagram werden in 2020 55 influencers met elk meer dan 1.000 volgers gekoppeld aan 640 e-sigarettenmerken, volgens een Tobacco Control-studie, ondanks platformbeleid tegen gesponsorde tabakscontent.
De verschuiving ging niet alleen over het ontwijken van regelgeving; het was in lijn met een poging tot rebranding (herpositionering).

Bedrijven presenteerden e-sigaretten als 'schadebeperkende' tools, een verhaal dat influencers versterkten.
Philip Morris' IQOS, een apparaat voor verwarmde tabak, leunde op influencers in markten als Tsjechië om een ​​"aspirerende, gezonde" vibe te verkopen.
Ondertussen gebruikten vape-bedrijven als RELX in China prijsstrategieën na belastingverhogingen van 2022 om producten betaalbaar te houden, gecombineerd met influencer-hype om de aantrekkingskracht op jongeren te behouden.

Berichten op Twitter/X weerspiegelen aanhoudende scepsis over deze verschuiving, waarbij gebruikers opmerkten hoe tabaksbedrijven de controle over de vape-markt terugkregen nadat vroege onafhankelijke merken werden uitgeknepen door regelgeving zoals de smaakverboden van de FDA in 2020.

De gewoonte blijft bestaan ​​- minder openlijke betalingen aan filmsterren, meer aan TikTok-makers of Twitch-streamers - maar het doel blijft: een nieuwe generatie aanspreken, nu met dampwolken in plaats van rook. Er zijn vandaag de dag weinig gegevens over exacte betalingen vanwege handhavingslacunes, maar het patroon is duidelijk uit eerdere onthullingen en huidige trends op sociale media.

Welke schade kan het gebruik van e-sigaretten veroorzaken in verhouding tot het roken van sigaretten?

E-sigaretten en traditionele sigaretten leveren beide nicotine en vormen gezondheidsrisico's, maar de aard en omvang van de schade verschillen vanwege hoe ze werken en wat erin zit. Sigaretten verbranden tabak en produceren rook met meer dan 7000 chemicaliën, waaronder meer dan 70 bekende kankerverwekkende stoffen zoals teer, benzeen en formaldehyde.

E-sigaretten verhitten een vloeistof (meestal met nicotine, propyleenglycol, plantaardige glycerine en smaakstoffen) tot een aerosol, waardoor verbranding wordt voorkomen en het aantal giftige stoffen wordt verminderd, maar schade niet wordt geëlimineerd.

Schade aan de longen: sigarettenrook richt schade aan in de longen door teer en koolmonoxide, wat leidt tot chronische obstructieve longziekte (COPD) en longkanker. Een onderzoek van The Lancet uit 2020 wees roken aan als de belangrijkste oorzaak van longkanker wereldwijd, met een 20- tot 30-voudige toename van het risico voor langdurige rokers.
E-sigaretten slaan de teer over, maar kunnen nog steeds de longen irriteren. In 2019 werd in een evaluatie van longletsel in verband met e-sigaretten of vapen 2.807 ziekenhuisopnames en 68 sterfgevallen in de VS in verband gebracht met vapen, vaak in verband gebracht met THC-additieven zoals vitamine E-acetaat, aldus de CDC.
Onderzoeken in 2022 tonen aan dat vapen longproteïnen verandert en ontstekingen stimuleert, wat op den duur mogelijk het risico op chronische bronchitis of fibrose vergroot.

Hartschade: beide zijn schadelijk voor het cardiovasculaire systeem, maar sigaretten zijn erger. Roken verdubbelt het risico op een hartaanval en verdrievoudigt het risico op een beroerte via de opbouw van arteriële plaque.
E-sigaretten verhogen ook de bloeddruk en hartslag - nicotine is de boosdoener - maar vapers hadden minder arteriële stijfheid dan rokers na het overstappen, wat duidt op een lager maar niet nul risico. Toch kunnen smaken zoals cinnamaldehyde in e-liquids de bloedvatfunctie aantasten.

Risico op kanker: sigaretten zijn een kankerverwekkende stof - longen, keel, mond, alvleesklier, noem maar op - vanwege die kankerverwekkende stoffen.
E-sigaretten produceren minder, maar niet helemaal geen. Formaldehyde en acetaldehyde vormen zich wanneer e-liquids oververhit raken, vooral in apparaten met een hoog wattage.

Een Cancer Research-artikel uit 2023 vond DNA-schade in de cellen uit de mond van vapers die vergelijkbaar is met die van rokers, wat duidt op een risico op de lange termijn, hoewel de kankerpercentages door vapen nog niet zo duidelijk zijn gezien de korte geschiedenis ervan.

Verslaving: nicotine is de bindende factor. Sigaretten leveren het snel en hard, met toevoegingen zoals ammoniak die de absorptie stimuleren.
E-sigaretten variëren. De nicotinezouten van het populaire Amerikaanse merk JUUL bootsen de kick van sigaretten na, met 50 mg/ml, terwijl andere lager liggen.
Vapers en rokers melden vergelijkbare afhankelijkheidsniveaus, hoewel de schonere levering van vapen het stoppen met sigaretten voor sommigen gemakkelijker kan maken.

'Tweedehands' rook: de schade door het meeroken van andermans sigarettenrook is in de VS heel fors met maar liefst 41.000 doden per jaar.
E-sigarettenaerosol bevat minder gifstoffen, maar een onderzoek uit 2021 detecteerde nicotine en ultrafijne deeltjes in de lucht van omstanders, wat duidt op mildere maar reële risico's, vooral binnenshuis.

Relatieve schade: vapen is 95% minder schadelijk is dan roken, op basis van blootstelling aan giftige stoffen, maar "minder schadelijk" is niet "veilig". Langetermijngegevens zijn nog steeds dun, vooral voor kinderen die beginnen met vapen en nooit hebben gerookt.

Sigaretten zijn de dodelijkste basislijn; e-sigaretten ruilen een deel van die acute schade in voor chronische onbekenden.
Kortom, sigaretten verwoesten je lichaam sneller en breder; e-sigaretten verminderen de slachting, maar raken nog steeds je longen, hart en vermoedelijk ook je DNA.

Hoeveel schade kunnen e-sigaretten aan je DNA toebrengen?

Het gebruik van e-sigaretten kan risico's voor je DNA opleveren, voornamelijk door schade die de kans op mutaties, kanker of andere cellulaire disfunctie in de loop van de tijd kan vergroten. Hoewel traditionele sigaretten veel erger zijn vanwege hun spervuur ​​van kankerverwekkende stoffen, zijn e-sigaretten niet onschadelijk - hier is hoe ze je genetische code verstoren.

De belangrijkste boosdoeners in e-sigarettenaerosol zijn aldehyden (zoals formaldehyde, acetaldehyde en acroleïne), die worden gevormd wanneer e-liquids worden verhit, vooral bij hoge temperaturen of met krachtige apparaten. Een onderzoek uit 2015 ontdekte hoe vapen op 5 volt (versus 3,3 volt) de formaldehydeniveaus deed stijgen tot hoeveelheden die vergelijkbaar zijn met sigarettenrook - genoeg om DNA-adducten te vormen, wat chemische verbindingen zijn die de structuur van DNA verstoren. Deze adducten kunnen, als ze niet worden gerepareerd, miscodering veroorzaken tijdens DNA-replicatie, wat mogelijk leidt tot mutaties.

Een onderzoek van Cancer Research uit 2023 ging dieper in op de mond- en wangcellen van vapers en rokers. Vapers vertoonden DNA-schadepatronen, met name dubbelstrengsbreuken en oxidatieve stress, die vergelijkbaar waren met die van rokers, maar minder ernstig. Oxidatieve stress komt van reactieve zuurstofsoorten (ROS) in de aerosol, die de verdediging van je cellen overweldigen en DNA-strengen beschadigen. Het onderzoek wees uit dat vapers ongeveer 2,6 keer meer DNA-schade hadden dan niet-gebruikers, terwijl rokers 3,5 keer meer DNA-schade hadden. Sigaretten winnen de race om de schade, maar vapen is niet ongevaarlijk.

Nicotine zelf speelt ook een rol. In menselijke long- en blaascellen die worden blootgesteld aan nicotine en zijn metabolieten (zoals nitrosaminen), raakten DNA-herstelmechanismen verstopt. Vapen levert nicotine zonder verbranding, maar de metabolieten vormen zich nog steeds. NNK, een tabaksspecifieke nitrosamine, is aangetroffen in de urine van vapers. NNK is een bekende DNA-beschadiger, die in verband wordt gebracht met longkanker bij rokers, en de aanwezigheid ervan bij vapers suggereert een gedeeld risicopad, zij het op lagere niveaus.

Smaakstoffen voegen nog een twist toe. Diacetyl (botersmaak) en cinnamaldehyde (kaneel) kunnen cellen binnendringen en ontstekingen veroorzaken, waardoor DNA indirect wordt belast via ROS.
In een ander onderzoek naar menselijke longcellen die werden blootgesteld aan e-liquid-smaken, werden veranderingen in genexpressie ontdekt die verband houden met DNA-herstel- en kankerpaden, wat vroege waarschuwingssignalen zijn.

Op de lange termijn kan deze DNA-schade zich opstapelen. Een onderzoek uit 2022 naar muizen die een jaar lang werden blootgesteld aan e-sigaret-aerosol, zag epigenetische verschuivingen: veranderingen in de manier waarop DNA wordt gelezen, die vroege kankervoorlopers bij rokers weerspiegelen.

Er zijn nog steeds vrij weinig data over mensen aangezien vapen pas ongeveer 15 jaar wijdverbreid is, maar chronische blootstelling zou cellen de kwaadaardige richting op kunnen duwen, vooral bij jonge gebruikers wiens DNA-herstel zich nog ontwikkelt.
Vergeleken met sigaretten is de DNA-schade door e-sigaretten kleiner: minder kankerverwekkende stoffen, minder blootstelling per trekje, maar het is niet nul.

Sigaretten overspoelen je met meer dan 70 DNA-beschadigende stoffen; vapen is meer als een langzame druppel van een handvol schadelijke stoffen. Het risico hangt af van de dosis, het vape-apparaat en de tijd die ermee wordt doorgebracht. Langdurig vapen met een hoog wattage met verdachte vloeistoffen versterkt de schade.

Hoe roken stress veroorzaakt in plaats van ontspanning stimuleert

Roken wordt vaak gezien als een stressverlichter, maar het is meer een vermomde stressversterker. De nicotine in sigaretten (of e-sigaretten) geeft een snelle hit: binnen enkele seconden na het inhaleren, stijgt de dopaminespiegel, wat een korte "ontspannen" buzz nabootst. Maar dat is een kortstondig plezier.

Nicotine is een stimulerend middel: het verhoogt je hartslag, bloeddruk en adrenaline, waardoor je lichaam in een milde vecht-of-vluchtmodus komt. Dat is het tegenovergestelde van kalmte; het is fysiologische stress. Nadat die eerste plezierige ervaring is verdwenen (binnen 20-30 minuten), treedt ontwenning op: prikkelbaarheid, angst en spanning nemen toe zodat je hersenen hunkeren naar de volgende dosis.

Uit een onderzoek uit 2014 bleek dat rokers hogere basisstressniveaus rapporteren dan niet-rokers, grotendeels omdat ze vastzitten in deze cyclus: roken om ontwenningsstress te verlichten, en dan stressen om te wachten op de volgende sigaret.
Sigaretten lossen externe stressoren ook niet op, ze verergeren ze. De kosten, het stigma en de gezondheidsproblemen (zoals hoesten of kortademigheid) van de gewoonte zorgen voor mentale spanning. Rokers die stoppen met roken voelen zich na een paar weken minder gestrest, zodra de ontwenning afneemt, wat suggereert dat roken zelf het vuur aanwakkert dat het beweert te doven.

Fysiek gezien is het ook een smet op de ontspanning: koolmonoxide vermindert de zuurstoftoevoer, waardoor je lichaam harder moet werken, terwijl gifstoffen systemen aanwakkeren die juist zouden moeten ontspannen.
De mythe over ontspanning door roken komt voort uit associatie: rokers steken een sigaret op tijdens pauzes of moeilijke momenten, en koppelen dit aan verlichting die eigenlijk gewoon verlichting is van ontwenning, geen echte rust. In werkelijkheid is het een stressor die zich voordoet als een kalmeringsmiddel, waardoor je op scherp staat, niet op je gemak.

Hoe verhoudt de stress van het stoppen met vapen zich tot het stoppen met roken?

Stress van vapen versus roken heeft een aantal overeenkomsten (nicotine is de belangrijkste factor in beide), maar verschilt in intensiteit, afgifte en bijwerkingen, afhankelijk van hoe elk van beide je systeem raakt.

Nicotine-gedreven stresscyclus: zowel vapen als roken veroorzaken stresspieken door de stimulerende effecten van nicotine. Het verhoogt de hartslag, bloeddruk en adrenaline, waardoor je lichaam op scherp staat.
\Na de snelle dopamine "kalmte" (10-30 minuten) treedt de ontwenning in - angst, rusteloosheid, hunkering - waardoor je in een stress-ontlasting-stress-cyclus terechtkomt.

Een Brits onderzoek uit 2014 koppelt deze cyclus aan hogere algehele stress bij rokers; vapers rijden waarschijnlijk op een vergelijkbare golf, hoewel de gegevens minder robuust zijn. De nicotinezouten van vapes kunnen een sigaretachtige punch leveren - tot 50 mg/ml - waardoor ontwenningsstress net zo heftig is voor zware gebruikers.

Intensiteit en snelheid: het roken van sigaretten komt heftiger binnen. Sigaretten leveren snel nicotine via verbranding, samen met 7000+ chemicaliën, waaronder koolmonoxide, dat zuurstof uithongert en je systeem meer belast, waardoor fysieke stress wordt versterkt.

De aerosol van vapen slaat het grootste deel van die giftige soep over en vertrouwt op propyleenglycol en glycerine - minder directe belasting, maar nog steeds een schok voor je lichaa,.

Een onderzoek uit 2021 wees uit dat vapers minder arteriële stijfheid hadden dan rokers, wat duidt op een lichtere cardiovasculaire stressbelasting.
Toch kan vapen met een hoog wattage vloeistoffen oververhitten, waardoor aldehyden worden geprikkeld die de longen irriteren en subtiele stress toevoegen.

Timing van ontwenning: de chemische stoofpot van roken zorgt ervoor dat ontwenning harder en sneller toeslaat - rokers voelen zich vaak binnen een uur onrustig.
De schonere nicotine van vapen kan dat venster iets verlengen, vooral bij lagere doses, maar kettingvapers evenaren de zenuwachtigheid van rokers. De stress voelt vergelijkbaar; vapen verandert alleen het tempo.

Psychologische stressoren: het stigma, de geur en gezondheidsrisico's (hoesten, kankerrisico) van roken stapelen mentale stress op - externe druk die vapen enigszins ontwijkt. Vapen wordt op de markt gebracht als "cool" of "veiliger", waardoor dat schuldgevoel wordt verlicht, maar het heeft zijn eigen bagage: defecten aan het apparaat, kosten of gezondheidsangsten. Vapers maken zich minder zorgen over hun oordeel, meer over hardware of verboden - andere smaak, dezelfde sleur.

Netto stress: roken is een zwaardere stresshamer - meer gifstoffen, ergere ontwenning, grotere tol voor het leven. De stress van ex-rokers daalt na het stoppen. Rokers die overstappen op vapen melden mildere verlichting, wat suggereert dat het minder een beest is, maar nog steeds een last.
De stress van vapen is sluipender - minder slopend voor je lichaam, maar de verslavingsband houdt je gespannen. Sigaretten vermalen je; vapen houdt je alleen maar opgewonden.

Wat is het beste advies voor ouders van kinderen, die mogelijk gaan beginnen met vapen?

Ouders moeten duidelijk en beslist zijn als ze hun kinderen adviseren over e-sigaretten: begin er niet aan, want ze zijn niet veilig, ze zijn verslavend en de risico's op de lange termijn zijn nog steeds aanwezig.
Leg de feiten uit: e-sigaretten bevatten nicotine die je hersenen snel vastgrijpt, vooral als je jong bent, waardoor het later moeilijker wordt om te stoppen.
Vertel ze dat de aerosol geen onschadelijke waterdamp is; het bevat chemicaliën zoals formaldehyde die je longen en zelfs je DNA in de loop van de tijd kunnen verstoren, ook al is het minder slopend dan sigarettenrook.
Wijs op de onzekerheden: vapen is te nieuw om nu al de volledige schade na tientallen jaren te kennen, maar vroege tekenen wijzen erop dat het ook heel schadelijk kan zijn.

Maak het realistisch: bedrijven promoten smaken als mango of snoep om kinderen binnen te halen, niet om cool te zijn, maar om winst te maken uit verslaving. Waarschuw ze dat het geen ‘gezonde’ ruil is voor roken, het is een valkuil die er hoe dan ook toe kan leiden. Stel de regel in: geen vapen, punt uit, en onderbouw het met waarom het de gok op hun gezondheid niet waard is. Als ze nieuwsgierig zijn, zeg dan dat het slimmer is om vragen te stellen dan om het te proberen. Blijf vriendelijk maar wees duidelijk en ferm!