Een gezonde stoelgang: hoe ziet normale ontlasting eruit?
Een gezonde stoelgang: hoe ziet normale ontlasting eruit?
Eén van de grotere uitdagingen tijdens een hittegolf is om daar tegenop te drinken, zodat het lichaam niet uitdroogt.
Een direct gevolg van uitdroging is een langduriger en soms pijnlijk verblijf in het kleinste kamertje, wat zelfs tot bloedingen kan leiden.
Andersom eten we dan vaker salades en van de BBQ. Van beide soorten voedsel is bekend dat ze door verkeerde bereiding of het verkeerd bewaren ervan tot diarree kunnen leiden.
Het spreekt dus voor zich dat onze ontlasting het beste niet te weinig maar ook weer niet te veel water behoort te bevatten.
De meesten van ons zullen vast wel even hun ontlasting inspecteren, voor ze die wegspoelen.
Maar wat kan je behalve de samenstelling nog meer waarnemen aan je ontlasting?
Een direct gevolg van uitdroging is een langduriger en soms pijnlijk verblijf in het kleinste kamertje, wat zelfs tot bloedingen kan leiden.
Andersom eten we dan vaker salades en van de BBQ. Van beide soorten voedsel is bekend dat ze door verkeerde bereiding of het verkeerd bewaren ervan tot diarree kunnen leiden.
Het spreekt dus voor zich dat onze ontlasting het beste niet te weinig maar ook weer niet te veel water behoort te bevatten.
De meesten van ons zullen vast wel even hun ontlasting inspecteren, voor ze die wegspoelen.
Maar wat kan je behalve de samenstelling nog meer waarnemen aan je ontlasting?
Welke soorten ontlasting bestaan er?
Ontlasting ofwel poep is het resultaat van een normale spijsvertering. Ontlasting bestaat uit afval, wat wordt afgevoerd uit het lichaam. Behalve onverteerd voedsel zijn dat ook bacteriën, zouten en andere ongewenste of niet opgenomen stoffen bijv. niet geabsorbeerde medicijnen.
Ontlasting kan variëren in kleur, structuur, hoeveelheid en geur.
Deze verschillen kunnen soms aanleiding geven tot zorg, maar meestal zijn de veranderingen klein en verdwijnen ze weer binnen een paar dagen. Soms echter is de veranderde samenstelling wel reden tot zorg omdat ze wijzen op onderliggende ziekte.
Belangrijke weetjes over ontlasting
- Poep kan variëren in vorm, kleur en geur
- Er is sprake van een gezonde stoelgang wanneer dat weinig moeite kost
- Kijk uit voor bloed in de ontlasting, ga dan snel naar de huisarts
Kenmerken van normale ontlasting
- kleur : varieert van bruin tot donkerbruin dankzij bilirubine, een restproduct van afgebroken rode bloedcellen
- geur: heeft een typische 'strontgeur' dankzij de daarin aanwezige bacteriën, die stinkende zwavelhoudende gassen afgeven
- pijnloos: een gezonde stoelgang gaat zonder moeite of pijn
- structuur: kan variëren van zacht tot stevig. Ontlasting kan uit 1 of meerdere elementen bestaan, waarbij de vorm veroorzaakt wordt door de vorm van de darm.
- frequentie: de meesten onder ons ontlasten zich dagelijks één keer. Sommigen doen dat maar 1x per twee dagen of juist driemaal per dag. Het minimum is 3x per week.
- regelmaat: wat voor iemand een gezonde ontlasting is, verschilt van mens tot mens. Maar voor die ene mens is de samenstelling wel meestal hetzelfde. Wanneer de ontlasting ineens van geur, vorm of kleur verandert of dat de frequentie wijzigt, kan dat wijzen op een onderliggend probleem.
Bristol stool chart
De Bristol stool chart is een overzichtstabel, die door artsen in het koninklijk ziekenhuis van Bristol is gemaakt nadat ze van tweeduizend mensen de ontlasting inspecteerden.
Type 1 en 2 geven weer hoe ontlasting er uit ziet bij constipatie
Type 3 en 4 geven weer hoe normale ontlasting er uit ziet
Type 5, 6 en 7 geven weer hoe te dunne ontlasting er uit ziet
Type 3 en 4 geven weer hoe normale ontlasting er uit ziet
Type 5, 6 en 7 geven weer hoe te dunne ontlasting er uit ziet
Welke kleur kan ontlasting hebben?
Ofschoon ontlasting normaal gesproken bruin van kleur is, kan het ook wat groenachtig van kleur zijn.
Maar ook andere kleuren kunnen voorkomen, zoals:
Maar ook andere kleuren kunnen voorkomen, zoals:
Zwart
Zwarte of donkerbruine ontlasting met de kleur van koffieprut, wijst op een interne bloeding. Maar ook ijzersupplementen, zwarte drop, donker bier, en bepaalde medicijnen, die bismut bevatten kunnen ontlasting zwart verkleuren.
Wit
Witte, grijze of bleekgekleurde ontlasting kan wijzen op problemen met de lever of de galblaas omdat het een gebrek aan gal resulteert in bleekgekleurde ontlasting. Een andere oorzaak kan het gebruik van diarreeremmers zijn.
Groen
Een groengekleurde ontlasting heeft meestal een onschuldige oorzaak, namelijk het eten van groene groenten zoals spinazie of boerenkool.
Als ontlasting groen van kleur blijft, kan het ook wijzen op een overmaat aan gal en een tekort aan bilirubine in de ontlasting.
Als ontlasting groen van kleur blijft, kan het ook wijzen op een overmaat aan gal en een tekort aan bilirubine in de ontlasting.
Rood
Meestal wordt rode ontlasting veroorzaakt door zoiets onschuldigs als het consumeren van flinke hoeveelheden rode bietjes, rode bessen of tomaten. Daarna behoort de ontlasting weer normaal van kleur te zijn.
Als ontlasting rood van kleur blijft kan een interne bloeding de achterliggende oorzaak zijn. Kleine hoeveelheden bloed wijzen meestal op aambeien.
Als ontlasting rood van kleur blijft kan een interne bloeding de achterliggende oorzaak zijn. Kleine hoeveelheden bloed wijzen meestal op aambeien.
Oranje
Opnieuw kan de afwijkende kleur veroorzaakt zijn door oranje gekleurd voedsel met veel caroteen zoals wortelen, zoete aardappelen of pompoen.
Een medische oorzaak voor een oranje kleur kan zijn dat de galwegen geblokkeerd zijn of dat iemand een bepaald soort maagzuurremmer of antibioticum heeft gebruikt.
Een medische oorzaak voor een oranje kleur kan zijn dat de galwegen geblokkeerd zijn of dat iemand een bepaald soort maagzuurremmer of antibioticum heeft gebruikt.
Geel
Geelgekleurde of vettige ontlasting wijst op een overmaat aan vet in de ontlasting. Dat kan gebeuren wanneer vet niet goed wordt opgenomen of wanneer er te weinig vetverwerkende enzymen of gal wordt geproduceerd.
Geelgekleurde of vettige ontlasting wijst op een overmaat aan vet in de ontlasting. Dat kan gebeuren wanneer vet niet goed wordt opgenomen of wanneer er te weinig vetverwerkende enzymen of gal wordt geproduceerd.
Bijna iedereen maakt wel eens mee dat hun ontlasting anders van kleur is dan normaal. Meestal komt dat door iets wat daags ervoor gegeten is of een andere onschuldige oorzaak. Maar wanneer deze verkleuring 2 weken of langer aanhoudt en vooral wanneer de ontlasting rood of zwart van kleur is, is er reden om een arts te raadplegen.
Hoe lang mag je er over doen?
Het zou niet langer dan 10 of 15 minuten mogen duren om zich te ontlasten.
Wanneer het langer duurt is er meestal sprake van constipatie, aambeien of een andere darmaandoening.
Wanneer het langer duurt is er meestal sprake van constipatie, aambeien of een andere darmaandoening.
Wat is abnormale ontlasting?
- een frequentie, die hoger is dan 3x per dag
- een frequentie, die lager is dan 3x per week
- ontlasting, die rood, zwart, groen, geel of wit van kleur is
- ontlasting, die er vettig uit ziet
- overmatig veel moeite moeten doen
- pijn ervaren bij de ontlasting
- ontlasting met bloedsporen
- bloeden tijdens de ontlasting
- ontlasting, die er waterig uit ziet (diarree)
- ontlasting, die juist heel vast en droog is, wat veel moeite kost
Wat veroorzaakt abnormale ontlasting?
Abnormale ontlasting kan meerdere oorzaken hebben, variërend van uiterst onschuldig tot ernstiger. De oorzaken kunnen zijn:
Stress
Bepaalde darmaandoeningen zoals irritable bowel syndrome (IBS) worden verergerd door stress. Bij sommige mensen leidt dat diarree terwijl dat bij anderen juist tot verstopping leidt.
Uitdroging
Wanneer te weinig water gedronken wordt, kan iemand uitdrogen wat ook zijn weerslag heeft op de ontlasting.
Tijdens de darmpassage kan er namelijk niet genoeg vocht geabsorbeerd worden om de ontlasting gemakkelijk verder te laten bewegen.
Het overmatig drinken van alcohol kan ook leiden tot uitdroging.
Tijdens de darmpassage kan er namelijk niet genoeg vocht geabsorbeerd worden om de ontlasting gemakkelijk verder te laten bewegen.
Het overmatig drinken van alcohol kan ook leiden tot uitdroging.
Te weinig voedingsvezels
Vezels zorgen ervoor dat ontlasting steviger wordt en gemakkelijker door de darm beweegt. Wanneer er te weinig vezelrijke voeding zoals fruit, groenten peulvruchten of volkoren granen gegeten wordt, kunnen darmklachten ontstaan.
Voedselintoleranties en voedselallergie
Mensen, die bepaalde soorten voedsel niet verdragen of er zelfs allergisch op reageren, krijgen vaak diarree, obstipatie of abnormale ontlasting wanneer ze zulke voeding toch eten.
Een veel voorkomende voedselintolerantie is die voor lactose, waardoor men diarree krijgt na het consumeren van zuivel. En mensen met coeliakie krijgen hevige darmklachten na het consumeren van gluten.
Een veel voorkomende voedselintolerantie is die voor lactose, waardoor men diarree krijgt na het consumeren van zuivel. En mensen met coeliakie krijgen hevige darmklachten na het consumeren van gluten.
Medische aandoeningen
Bepaalde medische aandoeningen kunnen de oorzaak zijn voor afwijkende ontlasting. Zoals bijvoorbeeld:
- depressie
- kanker
- overactieve schildklier
- inflammatory bowel disease (IBD)
- ziekte van Parkinson
Ga naar de huisarts wanneer abnormale ontlasting meer dan twee weken aanhoudt.
Dat gaat vooral op wanneer de ontlasting helderrood, zwart of donkerbruin van kleur is omdat dit wijst op bloedverlies, wat ernstiger wordt naarmate dit langer onbehandeld blijft.
Dat gaat vooral op wanneer de ontlasting helderrood, zwart of donkerbruin van kleur is omdat dit wijst op bloedverlies, wat ernstiger wordt naarmate dit langer onbehandeld blijft.
Tips voor een gezonde stoelgang
Eet genoeg vezels
Probeer dagelijks de aanbevolen hoeveelheid vezels binnen te krijgen. De aanbevolen hoeveelheden zijn flink hoger voor mannen dan voor vrouwen en dalen met de leeftijd.
Onder de 50 moeten vrouwen 25 gram binnenkrijgen, daarboven 'slechts' 21 gram.
Mannen onder de 50 moeten streven naar 38 gram, terwijl vijftigplussers 30 gram vezels binnen horen te krijgen.
Onder de 50 moeten vrouwen 25 gram binnenkrijgen, daarboven 'slechts' 21 gram.
Mannen onder de 50 moeten streven naar 38 gram, terwijl vijftigplussers 30 gram vezels binnen horen te krijgen.
Drink genoeg water
Streef ernaar ongeveer 2 liter ofwel 8 glazen water binnen te krijgen. Vooral als je veel vezels consumeert is het belangrijk ook genoeg te drinken, anders krijg je alsnog last van verstopping. Op een hete zomerdag is de vochtbehoefte veel groter omdat er sprake is van meer vochtverlies door zweten.
Neem probiotica
Goede probiotica zitten in capsules, maar ook in gefermenteerd voedsel zoals yoghurt, kefir of zuurkool. Helaas wordt karnemelk tegenwoordig niet meer door middel van fermentatie maar door het aanzuren van melk gemaakt.
Probiotica helpen zowel tegen constipatie als tegen diarree wanneer bacteriële infecties daar de oorzaak van zijn.
Probiotica helpen zowel tegen constipatie als tegen diarree wanneer bacteriële infecties daar de oorzaak van zijn.
Laxeermiddelen
Alvorens naar een zelfzorggeneesmiddel zoals 'milk of magnesia' met magnesiumhydroxide of nog iets drastischer te grijpen is het een beter idee om het eerst met natuurlijke laxeermiddelen te proberen, zoals pruimen. Laat gedroogde pruimen altijd eerst een paar uur in water wellen.
Hurkzit
Darmlediging gebeurt gemakkelijker in de hurkzit. Door de voeten op een kleine verhoging te plaatsen wordt de hurkzit geïmiteerd, wat kan helpen bij obstipatie.
Meer lichaamsbeweging
Meer lichaamsbeweging zorgt ook voor meer beweging in de darmen, waardoor opstopping vaak vanzelf overgaat. Bovendien werkt lichaamsbewging ook stressverlagend, wat ook weer een bekende achterliggende oorzaak is voor afwijkingen in de ontlasting.
Een goed functionerende spijsvertering is van groot belang voor onze gezondheid en welzijn. Het geeft ook aan dat iemand een uitgebalanceerd voedingspatroon heeft.
Aanhoudend afwijkende ontlasting kan leiden tot medische complicaties. Wanneer iemand aanhoudend last heeft van diarree ontstaan voedingstekorten. En andersom leidt obstipatie tot verstopte darmen.
Aanhoudend afwijkende ontlasting kan leiden tot medische complicaties. Wanneer iemand aanhoudend last heeft van diarree ontstaan voedingstekorten. En andersom leidt obstipatie tot verstopte darmen.
Samenvattend
Normale ontlasting is bruin, zacht tot stevig van structuur en glijdt ook gemakkelijk naar buiten. Wanneer ontlasting er ineens anders uit ziet (of ruikt) is het belangrijk dit in de gaten te houden en naar de huisarts toe te gaan als dit langer dan 2 weken aanhoudt.
Voor een gezonde stoelgang is het belangrijk vezelrijke voeding te nuttigen, genoeg water te drinken, genoeg lichaamsbeweging te nemen en stress te vermijden.
Naar de hoofdpaginaVolgende blogartikel
