Wat veroorzaakt galstenen en hoe kom je er vanaf?

Veel volwassenen lijden op enig moment in hun leven aan galstenen.
Het kan zo maar voorkomen dat iemand galstenen heeft en er niets van merkt tot het te laat is, omdat galstenen de blaas kunnen doorboren en in het ergste geval zelfs tot de dood kan leiden.
Het is daarom best belangrijk om te begrijpen wat de functie is van de galblaas en deze in goede conditie te houden.

De galblaas, waar dient ze voor?

De galblaas ligt rechtsbovenin de buik net onder de lever. De galblaas is een stuk kleiner dan de lever waar het onder ligt en met een leverbuis mee verbonden is.
De galblaas dient als een opslagplaats voor de plm. halve liter aan gal die de lever dagelijks aanmaakt.
De cellen van de darmwand scheiden een hormoon af wat cholecystokinine heet en ervoor zorgt dat de galblaas samentrekt en gal naar de galgang stuurt.

Wat is de functie van gal in de spijsvertering?

De galblaas slaat gal op tot het nodig is, wat meestal gebeurt na het consumeren van vetrijk voedsel. Gal assisteert namelijk het vetsplitsend enzym lipase bij de afbraak van vetten in kleinere deeltjes, zoat er meer oppervlak voorhanden is voor het enzym om de vetten te bereiken.
Gal helpt ook bij de omzetting en opname van vetoplosbare vitamines, zoals vitamine A, D, E, and K.

Nadat gal haar functie heeft vervuld om vetten, gifstoffen en dode bloedcellen in kleinere deeltjes op te breken, vervolgt het mengsel zijn weg naar het spijsverteringskanaal.
Gal heeft nog een belangrijke functie, het bevordert namelijk de peristaltische beweging die nodig is om ontlasting naar de uitgang te laten bewegen.
In dat opzicht is gal dus heel belangrijk om verstopping te voorkomen en bevordert het ook de snellere afvoer van gifstoffen. Vermoedelijk heeft gal ook antimicrobiële eigenschappen.

Veel mensen denken dat de kleur van de ontlasting veroorzaakt wordt door het voedsel dat ze eten. In werkelijkheid is de geelgroene kleur, die ontlasting vaak heeft, het gevolg van de vermenging van afgebroken hemoglobine dat samen met voedselresten dde darmen verlaat.

Hoe ontwikkelen galstenen zich?

Galstenen ontstaan wanneer er zich te veel cholesterol opstapelt in de galblaas. Veelal zijn slechte eetgewoontes hier de oorzaak van, maar erfelijke factoren spelen ook een belangrijke rol.

De samenstelling van galstenen

Gal bestaat vooral uit opgelost cholesterol, maar wanneer er een overmaat aan cholesterol wordt aangevoerd (of niet goed wordt afgevoerd) kunnen er kleine harde steentjes ontstaan, die in de galblaas blijven zitten.
Galstenen kunnen behalve uit versteend cholesterol, ook uit bilirubine of calciumzouten bestaan en heten dan 'pigmentstenen'.
Zwangere en oudere vrouwen, inheemse indianen en mensen met overgewicht hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van galstenen.
Het verwijderen van de galblaas is in de westerse wereld een van de meest uitgevoerde operaties, meestal met het doel om zo galstenen te verwijderen.

De symptomen van galstenen

De meeste mensen merken niets van galstenen, tot ze serieuze klachten krijgen en een galsteen de afvoer van gal belemmert. Dan spreekt men van galsteenkoliek en de pijn die daarmee gepaard gaat, is hevig en kan dan tot enkele uren aanhouden.
De pijn begint meestal vlakbij de galblaas in de rechterbovenbuik en kan uitstralen naar de borst, de rug, tussen de schouderbladen. Men kan tegelijk ook last hebben van winderigheid, maagoprispingen en een opgeblazen gevoel.

Wanneer galstenen het galkanaal (tussen lever en darm) voor langere tijd blokkeren is er een steeds grotere kans dat het lichaam ontstoken raakt. Wanneer een galsteenkoliek ook gepaard gaat met misselijkheid, overgeven, koorts en koude rillingen is er al sprake van een flinke ontsteking. De ontsteking kan zich dan uitspreiden naar de lever, waardoor onze huid en ogen een gelige kleur kunnen krijgen.

Galstenen kunnen ook de galblaas ontsteken (cholecystitis) of hun weg vinden naar de dunne darm en dan de doorgang naar de dikke darm ontsteken. In zulke gevallen kan alleen een operatie uitkomst bieden, maar goede voeding kan veel ellende voorkomen.

Welke kruiden kunnen de vorming van galstenen afremmen?

Artisjok

Artisjokblad ondersteunt de vorming van gal, bevordert de vertering van vetten en stimuleert ook de doorvoer van gal.
De lever wordt ook extra beschermd door het gebruik van artisjokblad.

Chanca Piedra

Chanca piedra (Phyllanthus niruri) is een bekende plant uit het Amazone-regenwoud. Traditionele genezers gebruiken deze plant graag om mensen te helpen die klachten hebben aan de blaas, nieren, galblaas of de lever.

Chanca piedra wordt vooral ingezet om de lever gezonder te maken zodat ze haar normale ontgiftingsfunctie kan uitvoeren.
Let wel op dat chanca piedra de werking van geneesmiddelen tegen diabetes, hoge bloeddruk en vochtafdrijvende middelen kan versterken. Het middel kan ook een laxerend effect hebben, waardoor het vooral af te raden is voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven.

Kurkuma

Kurkuma (Curcuma longa) is een krachtige antioxidant. Dankzij de antioxidant-eigenschappen hoeft de lever niet zo hard te werken om bloed te zuiveren en het lichaam gezond te houden.
Daardoor blijft de lever gezonder en kan het zich vooral concentreren op het verwijderen van gifstoffen uit het lichaam.

Krulzuring

Krulzuring (Rumex crispus) kan behulpzaam zijn in het verwijderen van lichaamsvreemde stoffen die de lever zwaar belasten.
Van de wortel van krulzuring zegt men dat je er ook helderder van geest wordt, minder snel geirriteerd raakt en dat het de huid en het bloed zuivert als sprake is van een verminderde werking van de lever.

Mariadistel

Talloze wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat het zaad van mariadistel (Silybum marianum) de leverfunctie ondersteunt en de lever aanzet tot een vergrootte afgifte van gal, om zo de spijsvertering te stimuleren.

Paardebloem

De paardebloem (Taraxacum officinale) is een vaste plant die zowel in Noord-Amerika als Europa voorkomt. De meeste mensen beschouwen paardebloemen als onkruid, maar het heeft ook de nuttige eigenschap dat het de vorming van galstenen kan voorkomen.
Het blad van de paardebloem bevordert zowel de afvoer van gal uit de lever als uit een te trage galblaas, zodat het lichaam vet versneld kan afbreken.
Zodoende zuivert paardebloemblad het bloed en zorgt er voor dat de lever minder zwaar wordt belast.
De wortel van paardebloemen werkt net als het blad ook bloedzuiverend en leverontgiftend en heeft daarnaast een vochtafdrijvend effect.

Pepermunt

Pepermuntblad (Mentha piperita) bevordert de afgifte van gal van de lever naar de glablaas. De vluchtige oliën in pepermunt bevordert ook de algehele spijsvertering.

Stinkende gouwe

Stinkende gouwe (Chelidonium majus) , een vaste plant uit de papaverfamilie, wordt ook toegepast voor reiniging van de lever en galblaas. Bovendien voorkomt dit veelvoorkomende plantje dat lichaamsvreemde stoffen zich in de lever ophopen. Berberine is een van de voornaamste werkzame stoffen in stinkende gouwe.

Witlof

Witlof (Cichorium intybus) werd al tijdens het Romeinse Rijk gebruikt om bloed te reinigen. Het gebruik van witlof gaat nog verder terug naar het oude Egypte waar het gebruikt werd om het bloed en de lever te zuiveren.
Los van het gebruik als kruidengeneesmiddel wordt geroosterde witlof (cichorei) van oudsheer ook gebruikt als alternatief voor koffie.

Wat gebeurt er als mijn galblaas verwijderd is?

Wanneer de galblaas wordt verwijderd, compenseert het lichaam voor de afwezigheid ervan.
De galgang die de gal van de lever afvoert zal in omvang toenemen ,zodat hier de gal tijdelijk kan worden opgeslagen. Sommige mensen zullen als gevolg van de verwijdering van de galblaas last krijgen van diarree, geirriteerde darmen of andere maagdarmstoornissen terwijl weer anderen na hun operatie nergens last van hebben.

Men denkt dat door de afwezigheid van de galblaas, de gal dan continu de dunne darm in zal sijpelen, zelfs wanneer er geen voeding aanwezig is en daar ontstekingen kan veroorzaken.
Op de lange termijn vreest men zelfs dat de voortdurende irritatie van de dunne darm, kan leiden tot het ontstaan van darmkanker.

Welk dieet kan ik het volgen als ik de kans op galstenen wil verminderen?

Aangezien cholesterol de voornaamste oorzaak is voor het ontstaan van galstenen, is de beperking van de inname ervan een logische stap. Daarnaast is het zinvol om vezelrijke voeding te consumeren.
Men doet er ook goed aan om de volgende producten te mijden: koffie, priklimonade, chocolade, vlees, zuivel en suikerrijke voeding.

Kan je last krijgen van de galblaas als gevolg van een voedselallergie?

Het eten van allergene voedingsmiddelen kan ook de galwegen laten onsteken, waardoor de gal niet meer vrijelijk kan vloeien en mensen pijn krijgen.
Het vermijden van voedingsmiddelen waar je allergisch of overgevoelig op reageert kan er voor zorgen dat de galblaas minder zwaar wordt belast.