Stikstof en vaatverwijding

Het N-woord

De Nederlandse samenleving is de laatste tijd in rep en roer over wetgeving met betrekking tot stikstofdeposities in natuurgebieden.

Ruim twintig jaar geleden deed de Nederlandse overheid de belofte om de biodiversiteit in natuurgebieden te bewaken.
Er zijn hier echter twee tegengestelde problemen: de meeste natuurgebieden bestaan ​​omdat ze ongeschikt waren voor landbouw (getijdengebieden en moerassen) of werden verlaten nadat landbouwgronden volledig waren uitgeput.

In schril contrast met die voedselarme natuurgebieden zijn er in Nederland weer heel veel boerderijen met intensieve landbouw, waar veel dieren worden gehouden op een kleine oppervlakte, waarbij navenant veel ammoniak vrijkomt.

Daarnaast veroorzaken industrie, verkeer en bouw, met name door de verbranding van fossiele brandstoffen, emissies van stikstofverbindingen die weer in die natuurgebieden kunnen neerslaan.

Hoewel het lang bekend was dat dit een probleem vormt als we de natuur willen beschermen, werd er niet zoveel aan gedaan, totdat milieu-activisten naar de rechter stapten om te eisen dat de overheid een einde zou maken aan de overtollige stikstofafzettingen.

De Nederlandse Raad van State oordeelde dat het vergunningstelsel van de overheid voor activeiten waar stikstofverbindingen vrij komen (van landbouw tot wegenbouw) in strijd was met EU-regels.
Plots kwamen duizenden bouwprojecten stil te liggen.
Drieduizend boerderijen en bouwprojecten raakten van de ene op de andere dag hun stikstofrechten kwijt.

Een gedeeltelijke oplossing werd gevonden door de maximumsnelheid op snelwegen in het hele land drastisch te verlagen van 120 naar 100 km/u overdag.
Dat was toen voldoende om de bouw weer mogelijk te maken. Om de benodigde emissieruimte vrij te maken, stelde de regering voor om de emissierechten van veel landbouwbedrijven in te trekken. Sommige politieke partijen stelden zelfs voor om de gehele Nederlandse veestapel te halveren en boeren uit te kopen.

Je zou zeggen dat stikstof echt een lelijk woord is, maar ...

Stikstof is een essentiële bouwsteen van het leven

Stikstof is nodig om het leven op aarde voort te zetten en de stikstofkringloop is een van de belangrijkste nutriëntenkringlopen in terrestrische ecosystemen. Alles wat leeft heeft stikstof nodig; het is nodig voor de productie van complexe moleculen zoals chlorofyl, eiwitten en DNA, en ook voor de productie van enzymen die nodig zijn voor groei, reproductie en andere vitale functies.

Maar nu gaan we ons vooral concentreren op de rol van stikstofmonoxide in ons lichaam.

Stikstofmonoxide en vaatverwijding

Stikstofmonoxide (NO) is een gas dat wordt gesynthetiseerd door bijna elk type cel in het menselijk lichaam in de meeste lichaamsweefsels, inclusief de endotheelcellen in de bloedvaten. De rol van NO in het lichaam was lange tijd niet bekend, hoewel wetenschappers kleine hoeveelheden ervan in de lucht hebben gevonden die we lang geleden uitademen.

Wetenschappers analyseerden veel groenten en fruit om te bepalen welke verbindingen daarin de gezondheid van het hart beïnvloedden. In de jaren tachtig ontdekten ze eindelijk dat het lichaam nitraten in bepaalde groenten en fruit omzet in stikstofmonoxide.
Ze ontdekten ook dat NO een belangrijke chemische boodschapper in het lichaam is die vele rollen speelt en werkt als een biologische regulator die cellen in staat stelt met elkaar te communiceren. In 1998 kregen drie wetenschappers (Robert Furchgott, Lewis Ignarro en Ferid Murad) een Nobelprijs voor het ontdekken van de cruciale rol ervan bij het in stand houden van de bloedvaten en het reguleren van de bloeddruk door middel van vaatverwijding.

Voordelen van verbeterde vaatverwijding

Een van de vele functies van stikstofmonoxide is dat het de verwijding van bloedvaten bevordert. Het werkt door de binnenwanden van bloedvaten te ontspannen, met name de grote slagaders en aders, waardoor ze kunnen verwijden. Hierdoor kan het bloed gemakkelijker stromen. In hetzelfde proces zorgt het ervoor dat bloedvaten dichter bij het oppervlak komen. Dit effect staat bekend als vaatverwijding (vasodilatatie).
Stikstofmonoxide heeft dit effect, of het nu door het lichaam wordt aangemaakt of via voedsel en supplementen in het lichaam wordt gebracht. Dit zijn de voordelen van vaatverwijding.

Verbeterde doorbloeding

Vaatverwijding zorgt ervoor dat het bloed vroke;okl door het hele lichaam kan stromen, waardoor meer zuurstof, lipiden en voedingsstoffen naar elke cel in elk orgaan, elke spier en elk bot worden gebracht. De verhoogde bloedstroom voert meer gifstoffen en afvalstoffen uit het lichaam via de normale uitscheidingsorganen. De resulterende toename van voedingsstoffen en vermindering van afval in de cellen houdt het hele lichaam in goede gezondheid.

Verbeterde hartgezondheid

Dankzij vaatverwijding wordt het hart op twee manieren gezonder.
NO kan dankzij de verwijde bloedvaten de bloeddruk op een gezond peil houden en voorkomt het hartaandoeningen.
Ook zorgt een betere doorbloeding ervoor dat de hartspier voldoende bloed en zuurstof krijgt en gezond blijft.

Dit is de reden waarom artsen soms vasodilatatoren (geneesmiddelen die vaatverwijdend werken) voorschrijven aan mensen met hoge bloeddruk of hartfalen. Veel van deze medicijnen werken direct in op de bloedvaten om ze te verwijden. Andere geneesmiddelen werken in op het deel van het zenuwstelsel dat vasodilatatie en vasoconstrictie regelt. Het resultaat is een lagere bloeddruk of minder belasting van de hartspier.

Verbeterde hersenfunctie en geheugen

Verbeterde bloedtoevoer naar de hersenen als gevolg van vaatverwijding verbetert de zuurstof-, lipide- en voedingsstoftoevoer naar de hersenen. Dit verbetert het geheugen en de algehele hersenfunctie. Recent wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat NO de sporen van het kortetermijngeheugen beïnvloedt.

Snellere genezing van zweren

Stikstofmonoxide versnelt de genezing van zweren op verschillende manieren. Een van de manieren is de vaatverwijding die de bloedstroom in het slijmvlies effectief verbetert. De toename van zuurstof en voedingsstoffen naar de zweren versnelt hun genezing.

Betere seksuele gezondheid

Stikstofmonoxide veroorzaakt vaatverwijding in de geslachtsorganen. Wanneer de spieren in de penis ontspannen, verwijden de bloedvaten in de penis zich en is er een betere doorbloeding.
Op die manier kan een man met erectieproblemen een erectie krijgen.
Bij vrouwen ontspant de aanwezigheid van stikstofmonoxide de spieren rond de clitoris, de bloedvaten rond de clitoris verwijden zich en vullen zich met bloed.
Op deze manier kan een vrouw die seksuele disfunctie ervaart opwinding ervaren.

Toen wetenschappers het verband tussen stikstofmonoxide en seksuele functie ontdekten, ontwikkelden ze medicijnen voor erectiestoornissen zoals Viagra en Cialis, die werken door het stikstofmonoxidegehalte te verhogen om de bloedstroom naar de geslachtsorganen te stimuleren.

Verbeterde sportprestaties

Sporters hebben veel baat bij vaatverwijding die ze vooral krijgen door sportmassages en NO-producerende supplementen.
Een toegenomen vaatverwijding laat spieren beter ontspannen, waardoor minder pijn wordt ervaren en zwellingen sneller verdwijnen.
Dankzij vaatverwijding is er ook meer bloedtoevoer naar de spieren, wat de spieren helpt om snel te herstellen na een sportprestatie. Door de aanwezigheid van meer bloed in de de spieren kan een sporter ook betere prestaties neerzetten tijdens zware inspanning of wedstrijden.
Met meer zuurstof en voedingsstoffen presteren de spieren beter. Ook zorgt meer bloed ervoor dat de spieren ontspannen en dit verkleint de kans op blessures.
Tot slot brengt vaatverwijding de bloedvaten dichter bij het oppervlak waardoor het bloed kan afkoelen en atleten sneller kunnen afkoelen tijdens en na het sporten.

Sneller herstel

Vaatverwijding verbetert het herstel. Na een operatie of verwonding hebben metabolische afvalstoffen en overtollig vocht de neiging zich op te hopen rond het geblesseerde gebied en dit verhoogt de pijn en zwelling. Vaatverwijding verbetert de bloedstroom in het geblesseerde gebied. Het bloed voert de afvalstoffen en overtollige vloeistof van het geblesseerde gebied naar de verschillende uitscheidingsklieren en knooppunten in het lichaam.

De verhoogde bloedstroom voorziet het geblesseerde gebied ook van meer zuurstof en voedingsstoffen die helpen om de spieren, pezen of ligamenten sneller te herstellen.

Na herstel zijn spieren vaak strak en beperkend en kunnen ze pijnlijk zijn. Toenemende vaatverwijding na een blessure zorgt ervoor dat het bloed naar de plaats van het letsel of de operatie en de spieren blijft stromen, waardoor ze warm en ontspannen blijven. Dit vermindert beklemming en pijn.

Sterkere spieren

Of je nu een atleet bent of niet, we willen allemaal gezonde spieren behouden. Een verhoogde bloedtoevoer naar de spieren zorgt voor meer zuurstof en voedingsstoffen. Dit voorkomt spierverzwakking en degeneratie, en houdt ze in goede gezondheid en kracht.

Verbetert de effectiviteit van behandelingen

Vaatverwijding kan de effecten van een medicijn of bestralingstherapie verbeteren. Het werkt door de bloedstroom te vergroten, waardoor de afgifte van medicijnen of zuurstof aan de weefsels die worden behandeld, toeneemt.

Overweeg supplementen

Stikstofmonoxide heeft veel verschillende functies in het lichaam, waaronder vaatverwijding. Iedereen met hoge bloeddruk, seksuele disfunctie of letsel kan het probleem verminderen door opzettelijk stikstofmonoxide in het lichaam te verhogen. Dit kan worden gedaan door citrulline- of argininesupplementen te nemen of door voedingsmiddelen te consumeren die rijk zijn aan nitraten zoals rode bietjes, spinazie en rucola.