Kun je verslaafd zijn aan kaas? Zijn opium-achtige stoffen zoals caseomorfines de oorzaak voor onze verslaving aan kaas of is het wat anders?

Kun je verslaafd zijn aan kaas?

Een paar dagen geleden daagde een kennis me uit om een dagje vega te gaan eten! Ofschoon ik ruim 15 jaar een niet al te strikte vegetariër ben geweest, voelde ik me nooit geroepen om nog een stap verder te gaan en alle dierlijke producten uit mijn dieet te halen, waarbij je dan vooral moet denken aan zuivelproducten en honing.

Red de bij!

Van deze twee zou ik zelfs nú als niet-vegetariër nog willen overwegen dat te doen, als je er bij stil staat hoe hard bijen werken voor een beetje honing. Daarnaast speelt mee dat bijen een bijna niet te overschatten belangrijke rol spelen bij de bestuiving van talloze plantensoorten. Zonder bijen zouden we een heel erg karig menu hebben. Dezelfde bijen zijn inmiddels een bedreigde diersoort zijn, vanwege het overmatig gebruik van bestrijdingsmiddelen.
Wie een royale tuin heeft met veel bloeiende planten en bomen, zou er eens aan kunnen denken om het de bijen extra gemakkelijk te maken en voor hen een 'bijenhotel' te bouwen.

Toevallig wordt ook precies dit weekend de allereerste 'Nationale Bijentelling' gehouden, waarop burgers worden uitgenodigd om in hun tuin bijen te gaan tellen en dat door te geven, zomogelijk ook welke van de honderden soorten het kan zijn.

Waar ik nog kan meegaan in het opgeven van honing, is dat geheel anders bij zuivel. "Over mijn lijk" was zo'n beetje de eerste gedachte die in me op kwam.
Waarbij kaas het toch vrij makkelijk wint van yoghurt. Maar kan je wel verslaafd zijn aan kaas? Of aan brood?

Kaas = cocaïne?

Je zou denken van wel, vooral omdat zowel kaas en tarwe opium-achtige stofjes bevatten, die respectievelijk caseomorfine en gluteomorfine heten.
Bevatten is hier niet helemaal juist, deze stofjes worden pas in het lichaam geproduceerd tijdens het verteringsproces.
Ofschoon caseomorfines al veel eerder ontdekt werden, kwamen deze pas een paar jaar geleden heel prominent in het nieuws met (kranten)koppen als "Kaas is even verslavend als cocaïne!" "Kaas is net hetzelfde als crack!" en "Uit onderzoek blijkt dat kaas even verslavend is als harddrugs" .
Welnu, de bron van deze alarmerende verhalen bleek herleidbaar te zijn naar Dr. Neal Barnard, de voorzitter van een 'Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM), wat een lobby-groep voor veganisten blijkt te zijn, die drastische middelen niet schuwen om mensen van hun blokje kaas af te houden!
Dit nieuws ging er in als 'koek' omdat het niet zo'n heel gek idee is dat je verslaafd bent aan kaas, wanneer je dit niet op wilt geven.
Zelfs tieners zeiden bij een enquête dat ze eerder bereid wareen om zich van sex te onthouden dan kaas ooit op te geven!
Ook veganisten die al jaren lang geen zuivel gegeten hebben, geven toe dat ze het opgeven van kaas als het allermoeilijkste hebben ervaren.

In werkelijkheid lijkt het er eerder op dat het niet zo zeer deze specifieke morfine-achtige stofjes zijn die kaas (en zuivel) zo verslavend lekker maken, maar dat het om een veelvoud van factoren gaat, waarbij het vooral van belang is of er toegevoegde suikers en/of zout in zit.
Er zijn maar weinig mensen die oprecht kunnen zeggen verslaafd te zijn aan gewone melk of ongezoete yoghurt, waar immers ook caseïne in aanwezig is.
Kaas is domweg heel erg fijn om te eten voor een mens, die oorspronkelijk vrijwel alleen toegang had tot calorie-arme voeding met veel vezels erin.
Bij het eten van bewerkt voedsel met te veel calorieën en te weinig vezels krijgen onze hersenen een beloning in de vorm van dopamine, waardoor we doorgaan met het eten van dingen, die eigenlijk helemaal niet zo goed voor ons zijn.

Onze "verslaving" wordt niet eens zozeer veroorzaakt door heel specifieke psycho-actieve stofjes zoals caseomorfines of gluteomorfines, maar meer door de aantrekkingskracht van dit voedsel. Wanneer we echt verslaafd zouden zijn aan kaas, zou je ook echte onthoudingsverschijnselen zien, zoals je die ziet bij iemand die aan morfine verslaafd is. Er is niemand die gaat trillen als hij het een dag of langer zonder kaas moet stellen.
Voedselverslaving en verslaving aan een krachtige drug zoals morfines of sterke pijnstillers zijn twee geheel verschillende dingen.

Ofschoon caseomorfines dan niet zo verslavend zijn als we een tijdje gedacht hebben, betekent dat niet dat ze volledig onschuldig zijn.
Het is genoegzaam bekend dat er een groot verschil zit in de verschillende soorten melk als het om verteerbaarheid en allergiesymptomen gaat.

A2-melk

Zelfs als we alleen naar koeienmelk kijken, valt er onderscheid te maken tussen 2 soorten, type A1 en type A2-melk.
A2-melk bevat A2-beta-caseïne, terwijl gewone melk zowel A1- als A2-beta caseïne bevat.
Met slechts 1 enkel aminozuur dat anders is (histidine in A1 en proline in A2) ontstaat alleen bij type A1 het zogenaamde beta-caseomorfine. Een ander verschil is dat type A2 blijkbaar gemakkelijker te verteren is.
De Holstein-koeien, die wereldwijd het meeste worden ingezet om melk te produceren, geven een mengsel van zowel A1 als A2-beta caseïne.
Daarentegen maken Jersey-koeien voornamelijk het A2-beta-caseïne aan.
Een paar jaar geleden was de speciale 'A2-melk' heel even in de schappen van onze supermarkten. Hier werden deze in tegenstelling tot Nieuw-Zeeland nooit een succes. Wel succesvol bleek het vermarkten van de volle melk van de veel schattiger Jersey-koe.

Geitemelk is nog beter

Wie echt last heeft van allergische reacties of melk moeilijk kan verteren, doet er beter aan om zich niet op koeienmelk te verlaten maar over te gaan op geitenmelk.
Uit onderzoek bij babies die allergisch waren voor koeienmelk bleek dat 93% van hen geitenmelk wel goed verdroegen! Ook bleek geitenmelk gemakkelijker te verteren zijn, wat voor een groot deel op het conto van het hogere aandeel aan middellange ketenvetzuren te schrijven is.

Terwijl schapenmelk ook een goede keus zou zijn als het gaat om verteerbaarheid en allergische reacties, is het veel moeilijker om aan schapenmelk te geraken. Schapen zijn minder gezeglijk dan ze lijken en daarom is een grootschalige melkproductie niet mogelijk.
Het kan desondanks de moeite zijn er naar op zoek te gaan, omdat naar verluidt schapenmelk nog lekkerder is dan geitenmelk. 

Omdat de nadelen van zuivel niet opwegen tegen de voordelen ervan, zal ik mensen eerder adviseren over te stappen naar geiten- en schapenzuivel dan om zuivel helemaal op te geven.

Get every new article on your mail