Your city
Categories
 +31 (0)6 5107 9358
0Mandje
Yvana van den Hork  •  24-03-2019

Hoe de mondgezondheid onze algehele gezondheid weerspiegelt

Hoe de mondgezondheid onze algehele gezondheid weerspiegelt

Hoe de mondgezondheid onze algehele gezondheid weerspiegelt

Op 20 maart was het Wereld Mondgezondheidsdag. Volgens tandarts Richard Kohsiek, die ook bestuurslid is van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT), zouden we veel vaker stil moeten staan bij onze mond: "Mondgezondheid weerspiegelt algehele gezondheid."

Wat is eigenlijk een goede mondgezondheid?

"In de mond heb je goede en slechte bacteriën. Zolang er evenwicht is, is er weinig aan de hand. Het gaat mis als de slechte bacteriën de overhand krijgen."

"Tandplak, het witte laagje dat soms op je tanden ontstaat, wordt gevormd door bacteriën en voedselresten. Door verkalking ontwikkelt het zich tot tandsteen op plekken waar de tandenborstel niet bij kan."

Waarom is tandsteen slecht voor de mondgezondheid?

"Omdat tandsteen onder het tandvlees kan gaan groeien. Daar kan het voor ontstekingen en botafbraak van het gebit zorgen. Doordat het tandvlees een beetje van de tanden en kiezen af komt te staan, ontstaat er ruimte waarlangs schadelijke mondbacteriën in de bloedbaan kunnen terechtkomen."

Is dat gevaarlijk?

"Dat kan inderdaad gevaarlijk zijn. Een schadelijke bacterie kan zich bijvoorbeeld hechten aan een hartklep en daar een ontsteking veroorzaken. Uit onderzoek blijkt dat ook parodontitis, ernstig ontstoken tandvlees, het risico op hartproblemen met meer dan de helft verhoogt. En omgekeerd: dat het behandelen van parodontitis een positief effect heeft op de conditie van het vaatstelsel."

Welke verbanden zijn er nog meer?

"Een andere relatie is die tussen parodontitis en diabetes. Parodontitis komt twee tot drie keer vaker voor bij mensen met diabetes. Waarschijnlijk doordat de weerstand tegen infecties verslechtert dankzij de niet goed ingestelde bloedsuikerspiegel. Ook kunnen ontstekingen in het lichaam, zoals in de mond, de suikerspiegel ontregelen."

"Daarnaast zijn er aanwijzingen voor een relatie tussen een slechte mondgezondheid en reuma en een slechte mondgezondheid en dementie en depressie. Daar wordt momenteel onderzoek naar gedaan."

Er is ook een verband tussen een tandvleesontsteking en vroeggeboorte. Hoe zit dat?

"Zwangere vrouwen lopen meer risico op tandvleesontsteking. Waarschijnlijk door de verhoogde hormoonspiegel. En dat geeft een hoger risico op vroeggeboorte en kinderen met een laag geboortegewicht. Als je zwanger bent, is goed poetsen dus extra belangrijk. Ga met een tandvleesontsteking direct naar de tandarts."
[ons commentaar: het is een bekende volkswijsheid: "elke zwangerschap kost één tand"]

Hoe houden we de mond gezond?

"Door minstens twee keer per dag te poetsen en dagelijks de tandenstoker te gebruiken. En door niet te veel, maar vooral ook niet te vaak te eten. Elke keer als we iets in onze mond stoppen, vieren de mondbacteriën feest. Onze voeding is namelijk ook voeding voor bacteriën. Bij de vertering van suikers en zetmeel scheiden ze zuren uit. Dat verhoogt de zuurgraad in de mond. Daardoor ontstaan gaatjes."

"De mond herstelt de balans zelf doordat ons speeksel de zuren neutraliseert. Maar dat kost tijd. Eet en drink na een maaltijd twee tot tweeënhalf uur niets. Als je dan toch koekjes wilt eten, neem er dan drie tegelijk in plaats van drie koekjes verspreid over de dag. Dan hoeft de mond maar één keer zo'n zuuraanval te verwerken. Ook roken is slecht voor de mondgezondheid."

Hoe zit dat?

"Rokers zijn vatbaarder voor ontstoken tandvlees dan niet-rokers. Dat komt doordat de vernauwing van de bloedvaten ervoor zorgt dat hun tandvlees minder doorbloed is. Daardoor neemt de afweer tegen bacteriën in de tandplaque af."

"Vaak hebben rokers niet in de gaten dat hun tandvlees ontstoken is doordat het tandvlees minder snel bloedt. Ook dat komt door de vernauwde bloedvaatjes. Roken bevordert dus niet alleen tandvleesontsteking, het onderdrukt ook de signalen."

De mond als kompas voor je gezondheid

Een ongezonde mond kan een kompas zijn van wat er mis is in de rest van het lichaam, stelt ook hoogleraar Orale Geneeskunde Fred Rozema, verbonden aan het Academisch Centrum voor Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) en het Amsterdam UMC. "Bepaalde onderliggende ziektes kun je in de mond zien. Blaasjes in de mond kunnen bijvoorbeeld duiden op bijwerkingen van geneesmiddelen. Een droge mond kan een signaal van suikerziekte zijn. Het is belangrijk dat tandartsen de patiënt bij dit soort aanwijzingen doorverwijst naar de huisarts."

Welke tandenborstel moeten we gebruiken?

"Een elektrische. Die houdt de druk op de tanden overal gelijk. Bovendien zit er vaak een timer op. Om alle plaque te verwijderen is twee minuten poetsen noodzakelijk. De gemiddelde Nederlander haalt amper de helft."
[ons commentaar: dat hoeft niet per sé zo te zijn, een elektrische tandenborstel moet ook steeds opgeladen worden en hoe ouder, des te sneller de batterij leegloopt met als gevolg dat we onze tanden helemaal niet meer poetsen! ]

En tandpasta?

"Tandpasta gebruiken we niet om tandplaque te verwijderen, maar om fluoride in de mond te brengen. Dat beschermt het tandglazuur. Kies dus altijd een tandpasta met fluoride. Spoel je mond na het poetsen niet uit. Gewoon de tandpasta uitspugen is voldoende. Zeker voordat je naar bed gaat. De fluoride kan dan in alle rust de hele nacht zijn werk doen."
[ons commentaar: ook daar is het laatste woord nog niet over gezegd, zie "Floride, vermijden of niet. ]

Tandplak én tongbeslag

Voedselresten blijven niet alleen achter tussen de tanden, maar ook op de tong, waar dit 'tongbeslag' wordt genoemd. Deze voedselresten zijn een van de hoofdredenen voor een slechte adem, zeker als iemand wel verder zorgvuldig een tandenstoker gebruikt.
Het is geen gek idee om deze voedselresten met een zogenaamde 'tongreiniger' weg te schrapen.

Bij ons is het 'poetsen' van de tong met een schraper geen gewoonte, maar wel in China en India, waar men ook bij de dagnose van allerlei ziekten veel aandacht besteedt aan het uiterlijk van de tong en het tongbeslag bij de diagnose van allerlei ziekten.

 

 

Author

Yvana van den Hork
Rank: Senior redacteur
Position: Directeur
Ze heeft een master in toxicologie en biologie van de Universiteit van Wageningen.
All author posts