Diabetes en hartziekten, wat is het verband en wat kun je eraan doen?

Afgelopen week werden we in veel media gewaarschuwd voor een flinke toename van hartziekten als gevolg van een wereldwijde toename van het aantal diabetespatiënten. Als scepticus was de eerste gedachte die ik daarbij had, ja, dat zal best, maar de acute toename die we nu zien, is toch vooral te wijten aan de mRNA-prikjes die massaal werden toegediend.

Dat gezegd hebbende, het is ontegenzeggelijk waar dat diabeteslijders een groter risico lopen op hart- en vaatziekten.
Vandaar dat het toch nuttig is om deze onderlinge relatie nader te onderzoeken.

Schokkend: 1 op 6 mensen met prediabetes krijgt hartinfarct of beroerte

Veel Nederlanders hebben zonder het te weten prediabetes, een voorstadium van diabetes type 2. Uit nieuw onderzoek van De Maastricht Studie blijkt dat 1 op de 6 van hen binnen acht jaar een hartinfarct, beroerte of dichtgeslibde aderen krijgt.

"Diabetes type 2 is een sluipmoordenaar. De ziekte ontwikkelt zich geleidelijk waarbij je bloedsuikerwaarden jarenlang ongemerkt steeds hoger worden. Nog voordat je mogelijk het stadium diabetes type 2 bereikt, kunnen al serieuze gezondheidsproblemen optreden. Dit nieuwe onderzoek laat duidelijk zien dat prediabetes niet onschuldig is, je loopt al een groter risico lopen op hart- en vaatziekten", zegt Martijn Brouwers, internist-endocrinoloog in het Maastricht Universitair Medisch Centrum.

Minstens 1,4 miljoen Nederlanders hebben prediabetes. "Vaak zonder dat ze dit zelf in de gaten hebben, want de klachten zijn vaag", stelt de directeur van het Diabetes Fonds. "Zij lopen een groter risico op diabetes type 2: wel 9 keer meer kans."

Belang van vroegtijdig opsporen

"Dit onderzoek benadrukt het belang van vroegtijdig opsporen zodat mensen met leefstijlverbetering- en begeleiding de verdere ontwikkeling naar diabetes type 2 kunnen voorkomen. Zo verkleinen we de kans dat prediabetes zich mogelijk verder ontwikkelt tot diabetes type 2 en verminderen we het risico op ernstige gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten".

Diabetes type 2 kan iedereen treffen. Overgewicht, roken en ongezond eten vergroten de kans. Net als (chronische) stress, ouder worden, als je zwangerschapsdiabetes hebt gehad of als de ziekte in je familie voorkomt. Mensen van Surinaams-Hindoestaanse, Turkse of Marokkaanse afkomst lopen ook meer risico.

"Check je risico op diabetes type 2 met de Diabetes Risicotest. Bijna een half miljoen mensen deden het afgelopen jaar de test: 1 op de 3 bleek een verhoogd risico te hebben. Zij kregen het advies om naar de huisarts te gaan om te testen op diabetes type 2. De helft van hen heeft dit gedaan of is van plan dit te doen".

Diabetes en hart- en vaatziekten: wat is het verband?

Als u diabetes heeft, is uw risico op hart- en vaatziekten, waaronder een hartaanval, hoger dan bij iemand zonder de aandoening. Daarom is het met diabetes des te belangrijker om uw hartgezondheid in de gaten te houden.

Dit artikel bespreekt het verband tussen diabetes en hartaanvallen en hoe u diabetes kunt beheersen en tegelijkertijd uw risico op een hartaanval kunt verlagen.

Verband tussen diabetes en een hartaanval

Type 2-diabetes is een chronische aandoening die de verwerking van bloedsuiker (glucose) door het lichaam beïnvloedt en een hoge bloedsuikerspiegel veroorzaakt. Na verloop van tijd kan een hoge bloedsuikerspiegel uw bloedvaten en zenuwen beschadigen. Onbehandelde of ongecontroleerde diabetes kan leiden tot veel complicaties, waaronder hart- en vaatziekten.

Als u diabetes heeft, is het risico op hart- en vaatziekten of een beroerte bijna twee keer zo groot als dat van iemand zonder diabetes, en uw risico ontwikkelt zich meestal op jongere leeftijd.

Hart- en vaatziekten, waaronder hart- en vaatziekten en beroertes, zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij mensen met diabetes. Uit een systematisch overzicht (samenvatting van een uitgebreide hoeveelheid medische literatuur over een specifiek onderwerp) bleek dat hart- en vaatziekten in verband werden gebracht met ongeveer de helft van alle sterfgevallen onder mensen met diabetes type 2 binnen een periode van 10 jaar.

Risico's

Factoren die het risico op hart- en vaatziekten en beroertes verhogen bij mensen met diabetes zijn onder andere:

• obesitas
• roken
• onvoldoende bewegen
• hypertensie (hoge bloeddruk) (uw hart moet harder werken om bloed door het lichaam te pompen, wat extra belasting vormt voor het hart en de bloedvaten)
• hoge triglyceridenspiegels (een soort vet in het bloed)
• hoge LDL-cholesterolspiegels (ook wel 'slechte' cholesterol genoemd), die de slagaders die bloed en zuurstof naar het hart voeren, kunnen verstoppen, wat leidt tot de vorming van plaque, ook wel coronaire hartziekte genoemd
• chronische nierziekte

Behandeling van diabetes en het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten

Het behandelen van uw diabetes kan uw risico op hart- en vaatziekten en een hartaanval helpen verlagen.

Hieronder vindt u verschillende manieren om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen als u diabetes heeft.

Streef naar gezonde voedingskeuzes

Hartgezonde voeding kan uw bloedsuikerspiegel en diabetesmanagement ten goede komen en uw risico op hartcomplicaties verlagen. Gezonde voedingsmiddelen die u in uw dieet kunt opnemen, zijn onder andere:

• fruit en groenten
• volkoren granen
• magere eiwitbronnen
• minder suikerhoudende dranken
• minder bewerkte voedingsmiddelen, zoals chips en snoep

Controleer regelmatig uw hemoglobine A1C-waarden

Uw hemoglobine A1C-waarde geeft uw gemiddelde bloedsuikerspiegel over de afgelopen twee tot drie maanden aan. De meeste mensen met diabetes moeten hun A1C elke drie tot zes maanden laten controleren. Bespreek ongebruikelijke waarden met uw zorgteam en bepaal uw A1C-streefwaarde; voor veel mensen met diabetes is deze 7% of lager.

Ken uw bloeddruk

Een hoge bloeddruk kan ook uw risico op hart- en vaatziekten, waaronder een hartaanval, verhogen. Mensen met diabetes moeten hun bloeddruk bij elke controle laten controleren en deze thuis in de gaten houden als deze vaak hoog is.

Als de bloeddruk aanhoudend boven de 130/80 mmHg is, wordt medicatie aanbevolen om deze te verlagen. Overleg met uw zorgverlener over een gezonde waarde.

Houd uw cholesterol in de gaten

Net als A1C en bloeddruk is cholesterol een andere waarde die u regelmatig moet controleren. Gezondere voedingskeuzes en meer lichaamsbeweging kunnen helpen het cholesterol te verlagen.

Val indien nodig af

De American Diabetes Association adviseert dat gewichtsverlies van 10% of meer het cardiovasculaire risico kan verlagen en soms zelfs kan leiden tot diabetesremissie.
Het verliezen van slechts 5% tot 7% van je lichaamsgewicht kan een verschil maken in je vooruitzichten, inclusief je bloedsuikerspiegel en triglyceridenwaarden.

Beweeg regelmatig

Regelmatige lichaamsbeweging verlaagt je risico op hart- en vaatziekten en verlaagt mogelijk ook je bloeddruk en cholesterol. De huidige Amerikaanse richtlijnen adviseren 150 minuten matige, hartverwarmende beweging per week.

Als je net begint met sporten, begin dan rustig en bouw het geleidelijk op. Je kunt je fysieke activiteit ook opsplitsen in kleinere stukjes, zoals een stevige wandeling van 10 minuten na elke maaltijd.

Stop met roken

Vraag uw zorgverlener naar hulpmiddelen om te stoppen met roken.

Neem de benodigde medicijnen

Neem medicijnen voor hartaandoeningen of diabetes die uw zorgverlener aanbeveelt. Deze medicijnen kunnen helpen de bloedsuikerspiegel te verlagen en het risico op een hartaanval te verminderen.

Zoek spoedeisende hulp bij een hartaanval

Als u diabetes heeft, kan zenuwbeschadiging ervoor zorgen dat u geen pijn voelt die wordt veroorzaakt door een hartaanval. Let goed op al uw symptomen en zoek spoedeisende hulp bij de eerste tekenen van een hartaanval.

Symptomen van een hartaanval

Bel het alarmnummer (of laat iemand voor u bellen) als u symptomen van een hartaanval heeft, zoals:

• pijn of druk op de borst die een paar minuten aanhoudt of weggaat en terugkeert
• indigestie
• pijn in uw arm, kaak of schouders
• kortademigheid
• zweten
• ongewone vermoeidheid

Neem geen statines om je cholesterol te verlagen

Volgens de American Heart Association gebruiken ongeveer 40 miljoen Amerikaanse volwassenen nu statines om hun hoge cholesterol te beheersen. Deze medicijnen blokkeren een enzym in de lever dat verantwoordelijk is voor de productie van cholesterol, waardoor je cholesterolgehalte in het bloed daalt.

Statines doen echter meer kwaad dan goed: ze pakken niet alleen de oorzaak van hart- en vaatziekten niet aan, maar stellen je ook bloot aan verschillende schadelijke bijwerkingen.

Bijna 40 miljoen Amerikanen gebruiken dagelijks statines, maar deze medicijnen pakken de oorzaak van een hoog cholesterol niet aan en veroorzaken vaak ernstige bijwerkingen zoals spierpijn en insulineresistentie.

Leefstijlveranderingen zoals het eten van gezonde vetten, sporten en afvallen worden aanbevolen als eerstelijnsbehandeling voordat je overgaat op riskante cholesterolverlagende medicijnen.
Het vermijden van bewerkte zaadoliën en het consumeren van omega-3-vetzuren uit vette vis (in optimale hoeveelheden) zal je lipidenprofiel verbeteren en de natuurlijke cholesterolafvoer via de lever en celfunctie ondersteunen.

Overgewicht verhoogt de LDL-waarden (low-density lipoproteïne) en leidt tot plaquevorming in de slagaders. Door minder suiker te eten, meer vezels te eten en dagelijks te bewegen, wordt deze schade hersteld en wordt de cardiovasculaire gezondheid op de lange termijn bevorderd.

Statines worden in verband gebracht met diabetes, staar, spierafbraak en een tekort aan CoQ10, waardoor veranderingen in levensstijl niet alleen veiliger, maar ook effectiever zijn voor een blijvende hart- en metabole stofwisselingsgezondheid.

Samenvatting

Diabetes en een aanhoudende bloedsuikerspiegel kunnen uw risico op een hartaanval verhogen vanwege de bijbehorende schade aan de bloedvaten. Bepaalde risicofactoren die verband houden met diabetes, zoals obesitas, gebrek aan lichaamsbeweging, hoge bloeddruk, LDL-cholesterol en triglyceriden, dragen ook bij aan een hoger risico op een hartaanval.

Het maken van gezonde keuzes, zoals voedzamer eten, regelmatig bewegen en het in de gaten houden van uw gezondheidswaarden (zoals uw hemoglobine A1C en bloeddruk), kan uw kans op een hartaanval verkleinen als u diabetes heeft.